Modda miqdori. Mol va molyar massa

Modda miqdori (n) — moddadagi zarrachalar (atom, molekula, ion) sonini ifodalovchi kattalik, birligi mol. 2019-yildan amaldagi SI ta’rifiga ko‘ra 1 mol — aniq 6,02214076·10²³ ta zarracha tutgan modda miqdori (ilgari u 12 g uglerod-12 dagi atomlar soni orqali ta’riflangan, son qiymati deyarli bir xil); bu son Avogadro doimiysi, hisoblarda Nₐ ≈ 6,02·10²³ mol⁻¹ olinadi. Moddaning massasi (gramm) va miqdori (mol) turli tushunchalar: 1 mol moddaning grammlardagi massasi molyar massa M (g/mol) bo‘lib, u son jihatdan nisbiy atom yoki molekulyar massaga teng (M(H₂O) = 18 g/mol). Shu bog‘liqlikdan n = m/M, m = n·M hamda zarrachalar soni N = n·Nₐ kelib chiqadi; 1 kmol = 1000 mol, 1 mmol = 0,001 mol. Kimyoviy reaksiyada atomlar yo‘qolmaydi va yo‘qdan paydo bo‘lmaydi, ular faqat qayta guruhlanadi, shuning uchun reaksiyaga kirishgan moddalar massasi hosil bo‘lgan moddalar massasiga teng (massaning saqlanish qonuni). Har qanday toza birikma qanday usulda olinishidan qat’i nazar o‘zgarmas tarkibga ega (tarkibning doimiylik qonuni), masalan, CO₂ da uglerodning massa ulushi 12/44 ≈ 27,3 % ni tashkil qiladi.