Foiz konsentratsiya, eritma massasi, hajmi va zichligi orasidagi bog‘lanish
Eritmaning zichligi ρ uning massasi m₂ ning hajmi V ga nisbatiga teng: ρ = m₂/V; bundan m₂ = V·ρ va V = m₂/ρ. Zichlik g/ml (yoki kg/l) da ifodalanadi, hajm esa ml yoki l da. Hajmi berilgan eritmaning foiz konsentratsiyasi masalalarida avval hajm va zichlik bo‘yicha eritma massasini topamiz, so‘ng erigan modda massasini C% bo‘yicha (m₁ = C%·m₂/100 %) yoki aksincha hisoblaymiz. Konsentrlangan eritmaning zichligi suvnikidan katta (suv — 1 g/ml), shuning uchun 100 ml eritma 100 g dan og‘irroq bo‘ladi. Eritmalarning hajmi umumiy holda qo‘shilmaydi, shu sababli aralashtirishda massalar qo‘shiladi, hajmlar emas.
Asal solingan 1 litrlik idish taxminan 1,4 kg keladi, chunki asal zichligi taxminan 1,4 g/ml. 250 ml li bankada 250 · 1,4 = 350 g asal bor. Suvning zichligi 1 g/ml bo‘lgani uchun 1 litr suv 1 kg, ammo boshqa eritma yoki suyuqlikning hajmi va massasi har xil bo‘ladi.
Sut va oziq-ovqat texnologlari suyuqliklarni hajmdan massaga o‘tkazadi, yonilg‘i omborxonalari xodimlari yoqilg‘i massasini zichlik bilan hisoblaydi, farmatsevtlar eritma massasini hajm va zichlikdan topadi.
Sho‘rva yoki ko‘lmak yuzasida suzib yurgan yog‘ tomchisiga qarang. Yog‘ suv ustida suzishiga qarab, zichligi 1 g/ml dan katta yoki kichikligini aytib, 1 litr yog‘ 1 kg dan yengilmi yoki og‘irmi deb yozing.
O‘lchash: o‘lchov silindri va tarozi bilan 50 ml suv va 50 ml shakar eritmasining massalarini o‘lchab, zichliklarini hisoblang va solishtiring (o‘qituvchi nazorati ostida).