Bir jinsli magnit maydonning tokli ramkani aylantiruvchi momenti
Magnit maydonda turgan tokli ramkaning ikki qarama-qarshi tomoniga kattaligi bir xil, yo‘nalishi qarama-qarshi bo‘lgan Amper kuchlari (F = I·B·l) ta’sir qiladi, ya’ni ramkaga juft kuch ta’sir qiladi. Bu juft aylanish o‘qiga nisbatan moment hosil qiladi: bir o‘ramli ramka uchun M = I·B·S·sinα, N o‘ramli g‘altak uchun M = N·I·B·S·sinα, bunda α — B bilan ramka normali orasidagi burchak. Moment eng katta (Mmax = N·I·B·S) bo‘ladi, agar ramka tekisligi maydonga parallel (α = 90°); ramka tekisligi maydonga tik bo‘lsa (α = 0°), moment nolga teng va ramka muvozanatda turadi. Tok yo‘nalishi o‘zgarsa, moment ham teskari tomonga yo‘nalib, ramka teskari tomonga buriladi. Magnitoelektrik tizimli ampermetrlarda ramka prujinalar bilan ushlab turiladi: burilish burchagi tok kuchiga proporsional bo‘ladi; o‘zgarmas tok dvigatellarining ishlashi ham shu tamoyilga asoslangan.
Ish stolida: tok manbasiz, tayyor o‘quv modeli (o‘qituvchi ko‘rsatadigan magnitoelektrik asbob yoki o‘yinchoq elektr dvigatel) tuzilishiga qarang: doimiy magnit, ramka va prujinani toping. Ular qaysi vazifani bajarishini daftaringizga yozing. Tokli tajribalarni faqat o‘qituvchi past kuchlanishli batareya bilan o‘tkazadi; uy elektr tarmog‘i bilan hech qanday tajriba qilmang.