Yulduzning absolut kattaligi va uning yorqinligi bilan bog‘liqligi
Ko‘rinma kattalik m yulduz haqiqiy yorqinligini ko‘rsatmaydi, chunki masofaga bog‘liq. Absolut kattalik M – yulduz 10 pk masofada bo‘lganda ko‘rinadigan kattaligi; u yulduzlarni bir xil masofaga keltirib taqqoslaydi. Bog‘lanish: m – M = 5 lg d – 5 (d parsekda); m – M masofa moduli deyiladi. Demak d = 10 pk bo‘lsa m = M; d = 100 pk bo‘lsa m – M = 5. Quyoshning absolut kattaligi M☉ ≈ +4,8, shu sababli 10 pk dan Quyosh oddiy ko‘z bilan qorong‘i osmonda ko‘rinadigan xira yulduz bo‘lardi. Yorqinlik L uchun: kattalik farqi 5 bo‘lsa yorqinlik 100 marta farq qiladi, ya’ni L / L☉ = 10^(0,4 · (M☉ – M)). Masalan, M = –0,2 bo‘lgan yulduz Quyoshdan 5 kattalikka, ya’ni ≈ 100 marta yorqinroq. Eng yorqin yulduzlarda M ≈ –8 … –10 (≈ 10⁵–10⁶ L☉), eng xira yulduzlarda M ≈ +16 va undan katta (≈ 10⁻⁵ L☉ va undan kam).
Stolingizdagi kichik chiroq hovlining narigi chetidagi kuchli ko‘cha chirog‘idan yorqinroq ko‘rinishi mumkin. Qaysi chiroq haqiqatan kuchli ekanini bilish uchun ularni bir xil masofadan solishtirish yoki quvvatini bilish kerak. Absolyut yulduz kattaligi shunday: hamma yulduz bir xil masofaga qo‘yilgandek solishtiriladi.
Yoritish muhandislari lampalarni bir xil masofada o‘lchab solishtiradi, fotograflar yoritilganlikni o‘lchaydi, astronomlar yulduzlarning haqiqiy yorqinligini topadi.
Uchta yorug‘lik manbasini (masalan, deraza, chiroq, ekran) qaysi biri yorqinroq ko‘rinishi bo‘yicha va qaysi biri kuchliroq deb o‘ylashingiz bo‘yicha ikki tartibda yozing; ikkala ro‘yxat farq qiladimi?
Daftarda Sirius (m = –1,46, d = 2,64 pk), Vega va Qutb yulduzi uchun planetariy dasturidan m va d ni topib, M ni hisoblang; natijani Quyosh M = 4,8 bilan solishtiring.