Yulduzlarning o‘lchamlari va fizik parametrlarini aniqlash
Yulduz radiusini bevosita o‘lchash qiyin (faqat eng yaqin va yirik yulduzlarni interferometr ko‘rsatadi, masalan Betelgeyze, 1920-yil Maykelson), shuning uchun u L = 4πR² σT⁴ formulasidan topiladi. Quyosh bilan taqqoslab: R / R☉ = √(L / L☉) · (T☉ / T)². Demak, bir xil temperaturada yorqinroq yulduz kattaroq; bir xil yorqinlikda sovuqroq yulduz kattaroq (qizil gigantlar). Yulduz radiuslari keng oraliqda: neytron yulduz ≈ 10–12 km, oq mitti ≈ Yer o‘lchamida (≈ 0,01 R☉), Quyosh 1 R☉, Betelgeyze kabi o‘ta gigantlar ≈ 700–900 R☉. Yulduz massalari esa nisbatan tor oraliqda – ≈ 0,08 dan ≈ 100–150 Quyosh massasigacha. O‘rtacha zichlik ρ = M / (4/3 πR³): Quyosh ≈ 1,4 g/sm³, oq mitti ≈ 10⁶ g/sm³, qizil o‘ta gigant ≈ 10⁻⁷ g/sm³ (havodan ancha siyrak).
Daftarda 5 yulduz (Quyosh, Sirius B, Betelgeyze, neytron yulduz, Proksima) radiuslarini kamayish tartibida yozing va Quyosh = 1 sm bo‘lgan masshtabda ularning o‘lchamlarini hisoblang.