Yer rusumidagi planetalar. Merkuriy va Venera
Yer rusumidagi planetalar kichik, zich, qattiq sirtli. Merkuriy – Quyoshga eng yaqin va eng kichik planeta (radiusi 2440 km): atmosferasi deyarli yo‘q, sirt harorati kunduzi ≈ +430 °C, kechasi ≈ –180 °C; u Quyosh atrofida 88 sutkada aylanadi, o‘z o‘qi atrofida 58,65 sutkada (3 : 2 rezonans), shuning uchun Quyosh sutkasi 176 Yer sutkasiga teng. Sirti kraterli, katta temir yadroli. «Mariner-10», «MESSENGER» (2011–2015) zondlari tekshirgan; evropa-yapon «BepiColombo» 2018-yilda uchirilgan va 2026-yil oxirida orbitaga chiqishi rejalashtirilgan. Venera – radiusi 6052 km, Yerga o‘lchami bo‘yicha o‘xshash, ammo atmosferasi ≈ 96 % CO₂ dan iborat, sirt bosimi ≈ 92 atm va harorati ≈ 465 °C (kuchli issiqxona effekti), bulutlari sulfat kislotadan. U teskari aylanadi (243 sutka – yilidan uzun, 225 sutka). Birinchi yumshoq qo‘nish – «Venera-7» (1970), radar xaritasini «Magellan» (1990–1994) tuzgan; yangi missiyalar rejalashtirilmoqda.
Ikki planeta uchun «pasport» jadvalini tuzing: radius, atmosfera, harorat, yil va sutka davomiyligi, bitta tadqiqot missiyasi. Ma’lumotlarni NASA/ESA ishonchli saytidan tekshiring.