Darslar 41–42 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
42
Nazorat ishi
Darslik: 95-bet
MaqsadDelphi bobining 35–41-darslari bo‘yicha nazorat variantini bajaradi: dasturlash bosqichlari, muhit qismlari, oyna xossalari, tugma va ShowMessage.
Yangi so‘zlar
variant · variant: one version of a testsinov hisobi · test calculation: working out the expected result before runningxatoni topish · debugging: finding and fixing a mistake in the codetekshiruv ro‘yxati · checklist: a list of things to verify before finishing
Tushuntirish
Nazorat ishida nazariya va amaliy topshiriq birga tekshiriladi. Nazariy qism dasturlash bosqichlarini, Delphi interfeysining qismlarini va menyu bo‘limlarini so‘raydi. Amaliy qismda ilovani yaratish, oyna xossalarini o‘rnatish, tugma protsedurasini yozish yoki chegara shartini tuzish talab qilinadi. Har bir amaliy topshiriqda avval kutilgan sonlarni qo‘lda hisoblang, so‘ng F9 bilan ishga tushirib solishtiring. Xato bo‘lsa, avval buyruqlar begin va end orasidami, tugma protsedurasi to‘g‘ri tugmaga bog‘langanmi va satrlar bir tirnoqda ekanini tekshiring. Oxirida ilovani alohida papkaga saqlang.
Namunalar
Namuna: 1) Assembler va yuqori darajadagi tillar farqini yozing. 2) Object Inspector nima uchun kerak? 3) Oynani 350×200 qilib, sarlavhasini 'Test' deb o‘zgartiring. 4) Tugma bosilganda Height 15 ga oshsin, lekin 400 dan oshsa xabar chiqsin: if Form1.Height < 400 then Form1.Height := Form1.Height + 15 else ShowMessage('Limit');
Tekshirish: Height 200 dan +15 qadam bilan boshlansa, 13 marta bosilgandan keyin 200+13·15 = 395 bo‘ladi. 395 < 400 rost, shuning uchun 14-bosishda Height 410 ga o‘sadi va chegara biroz oshib ketadi. Faqat 15-bosishda xabar chiqadi. Aniq 400 da to‘xtatish uchun qadam 200 ga (400–200) bo‘linishi kerak.
Sinfda faoliyat
«Xatolar ustida ish»: har bir o‘quvchi nazoratdagi bitta xatosini juftligiga ko‘rsatadi, kodni birga tuzatadi va to‘g‘ri natijani hisoblab tasdiqlaydi.
Mashq
1
Qaysi bosqichda obyektlarga xossalar va usullar berilgan?
Obyektli dasturlash
2
Height 200 dan boshlab, har bosishda +15. 5 marta bosishdan keyin Height?
275
3
Height < 400 sharti Height = 395 da rostmi?
Ha, rost
4
Nima uchun cheklov sharti o‘zgartirishdan oldin tekshiriladi?
Shart oshib ketishdan oldin tekshirilsa, oyna chegaradan chiqib ketmaydi.