☰ Mundarija · Texnologiya

Ekinlar va issiqxona

Darslar 92–95 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
94

Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirish texnikasi va texnologiyasi

Darslik: 193–194-betlar
MaqsadQishloq xo‘jaligi texnikasi, uning guruhlari va mexanizatorlar vazifasini bilish.
Yangi so‘zlar
texnika · machinerytraktor · tractorkombayn · combine harvestermexanizator · machine operator
Tushuntirish

Zamonaviy qishloq xo‘jaligida asosiy ishlar mexanizatsiyalashtirilgan: traktor, kombayn va boshqa texnikalar ishlatiladi. Texnika – moddiy ne’matlar yaratishda qo‘llaniladigan ish qurollari va vositalari majmuasi. Qishloq xo‘jalik mashinalari bajaradigan ishiga qarab guruhlanadi: yerga ishlov berish (pluglar, boronalar, kultivatorlar), o‘g‘it sepish, urug‘ va ko‘chat ekish (seyalkalar), o‘simliklarni parvarishlash (kultivator, changlatkich, purkagich), hosilni yig‘ish (kombaynlar) va mahsulotga dastlabki ishlov berish (donni tozalash va ajratish). Bu mashinalarda ishlaydigan mexanizatorlar texnikani, o‘simlik o‘stirish va hayvon boqish sharoitlarini bilishi kerak. Bolalar traktor va kombaynni o‘zlari boshqarmaydi, ishlayotgan mashinaga yaqinlashmaydi va unga chiqmaydi; ular faqat o‘qituvchi va mexanizator ko‘rsatgan xavfsiz joydan kuzatadi.

Namunalar
Seyalka ekish guruhiga, kombayn yig‘ish guruhiga, plug yerga ishlov berish guruhiga kiradi.
Dastlabki ishlov: don xirmonda tozalanib, begona o‘t urug‘laridan ajratiladi.
Sinfda faoliyat

Guruhlash: 10 ta mashina rasmini ularning ish guruhiga qarab daftarda jadvalga joylashtiring. Haqiqiy texnika yoniga faqat o‘qituvchi va mexanizator bilan boriladi.

Mashq
1
Seyalka, plug va kombayn qishloq xo‘jalik mashinalarining qaysi guruhlariga kiradi?
2
Hosilni qaysi mashina yig‘adi?
3
Mexanizator nimalarni bilishi kerak?
4
Nega bolalar ishlayotgan texnikaga yaqinlashmaydi?