ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

O‘simlik guruhlari; o‘simliklarning foydasi

Darslar 5–6 · 2 ta dars · Y.V. Malikova, S.V. Kosyanenko. Tabiiy fanlar 4-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; S.V. Kosyanenko, Y.V. Malikova, O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 4-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
6

O‘simliklarning atrof-muhitga ta’siri

Darslik: 1-qism, 26–29-betlar
MaqsadO‘simliklar tabiat va odam uchun qanday foyda keltirishini (kislorod, oziq, tuproqni asrash, xom ashyo, shahar obodonligi) va shahar daraxtlari misollarini bilish.
Yangi so‘zlar
kislorod · oxygenxom ashyo · raw materialchinor · plane treeqayrag‘och · elm
Tushuntirish

O‘simliklar karbonat angidridni yutib, nafas olishimiz uchun kislorod chiqaradi. Ular odamga oziq-ovqat, hayvonlarga ozuqa, qushlarga boshpana beradi. O‘simliklardan yog‘och, tola, mato, qog‘oz va dori-darmon olinadi. Ildizlar tuproqni mahkam ushlab, shamol va suv yemirishidan asraydi: cho‘lda saksovul qumni to‘xtatadi, tog‘ yonbag‘rida archa tuproqning yuvilishi va selning oldini olishga yordam beradi. Daraxtlar iqlimni yumshatadi, havoni namlantiradi, soya beradi. Shaharlarda issiqqa va qurg‘oqchilikka chidamli daraxtlar ekiladi: chinor, qayrag‘och. Xonaki o‘simliklar xonani bezaydi, havoni sal namlaydi; lekin xonani toza tutish uchun uni baribir shamollatish kerak.

KislorodOziq-ovqat vayemYog‘och, tola,qog‘oz, doriTuproqni himoyaqilishSoya va namlikO‘simliklarfoydasi
Barglar havoni tozalaydi.1 / 6

Qaysi guruhga kiradi?

🌱 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ariq bo‘yidagi o‘t yomg‘ir yog‘ganda tuproqni yuvilib ketishdan saqlaydi. Yalang yer esa tezroq yuviladi.

Kim ishlatadi

Yo‘l quruvchilar, bog‘ ishchilari

Bugun sinab ko‘ring

Yomg‘irdan keyin yalang yerni o‘t bilan qoplangan yer bilan solishtiring.

Namunalar
Paxta — tola va mato manbai; bug‘doy — non uchun don; qarag‘ay yog‘ochi — mebel va qurilish uchun.
Qayrag‘och balandligi 40 metrgacha yetadigan katta daraxt; u O‘zbekistonning quruq iqlimiga yaxshi moslashgan.
Sinfda faoliyat

«Oltita foyda»: daftar sahifasining o‘rtasiga «O‘simlik» deb yozing va atrofiga olti strelka bilan foydalarini chizing (kislorod, oziq, soya, dori, yog‘och, boshpana). Ulardan birini rasm bilan ko‘rsating.

Mashq
1
O‘simliklar havoga nima chiqaradi va nimani yutadi?
2
Saksovul va archa tuproqni qanday asraydi?
3
O‘simliklardan olinadigan to‘rtta narsani ayting.
4
Nega shaharlarda ko‘p daraxt ekiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKo‘chamizga nega chinor ekiladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →