Darslar 48–49 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
49
Ukam
Darslik: 3-qism, 66–68-betlar
MaqsadHamza Imomberdiyevning «Ukam» she’ri haqida umumiy ma’lumot berish; o‘z matnimizdan qofiyadosh so‘zlarni topish va aka-uka mehri haqida fikr yuritish.
Hamza Imomberdiyev 1954-yilda tug‘ilgan shoir; u uzoq yillar bolalar nashrlarida muharrir bo‘lib ishlagan va bolalar uchun o‘ndan ortiq kitob yozgan. Darslikda uning «Ukam» she’ri berilgan: unda aka-uka mehri va yaqin odamning qadri aks etadi. She’rni keltirmaymiz, o‘z to‘rtligimizni o‘qiymiz. She’r bandlardan, band esa misralardan tuziladi. Qofiya — misralar oxiridagi bir-biriga o‘xshash tovushlar. Misralarni o‘qib, qofiyadosh so‘zlarni topamiz va she’rning tuyg‘usini aytamiz.
≡Qofiya
Qofiyadosh so‘zlarning oxiri bir xil eshitiladi.
Qaysi guruhga kiradi?
🎂 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola sinfdoshiga ikki qatorli qofiyali tilak yozdi. Qofiya tilakni eslab qolishni osonlashtirdi.
Kim ishlatadi
Shoirlar, bastakorlar
Bugun sinab ko‘ring
Ismingiz bilan qofiyalanadigan bitta so‘z topishga urining.
Namunalar
To‘rtlik «Singlim». Singlim kulsa, uy yorishar, / Hovli to‘la gul bo‘lib. / U yo‘q bo‘lsa, bo‘m-bo‘sh bo‘lar / Xonam tanho jim qolib.
Qofiyalar: yorishar — bo‘lar; bo‘lib — qolib. Tuyg‘u: singilga mehr va sog‘inch.
Sinfda faoliyat
«Qofiya izlayman»: bolalar to‘rtlikdan qofiyadosh juftlarni topib, ular tagiga chizadi; so‘ng aka-uka haqida o‘z ikki misrasini yozadi.