108
Foiz
Darslik: 3-qism, 108-dars, 114–115-betlar
MaqsadFoiz: sonning yuzdan bir qismi; 100 %, 50 %, 25 %, 10 % va 1 % ni topish.
Yangi so‘zlar
foiz · percentyuzdan bir · one hundredthyarim · halfchorak · quarter
Tushuntirish
Sonning yuzdan bir qismi foiz deb ataladi. 1 % = 1/100 = 0,01. Har qanday son o‘zining 100 foiziga teng. Foizni topish uchun sonning yuzdan bir qismini topib, foizlar soniga ko‘paytiramiz. Oson holatlar: 50 % – yarmi (1/2), 25 % – to‘rtdan biri (1/4), 10 % – o‘ndan biri (1/10), 1 % – yuzdan biri. Masalan, 600 ning 50 % i = 300, 80 ning 25 % i = 20.
25% = 0,25 = 1/4
25% dan 200 = 200 · 25 ÷ 100 = 50
🍎 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Savatda 20 ta olma bor, 50 foizi qizil. Bu 20 ning yarmi, ya’ni 10 ta olma.
Kim ishlatadi
Bank xodimlari, sotuvchilar
Bugun sinab ko‘ring
8 ning 25 foizi nechta ekanini ayting.
Namunalar
43 % = 43/100; 9/100 = 9 %.
Qismlarni bosib bo‘yang
Sinfda faoliyat
«Foiz kvadrati»: 100 katakli kvadratda bolalar 50 katakni, 25 katakni, 10 katakni bo‘yab, ular necha foiz ekanini aytadi.
Mashq
1
43 % ni yuzdan bir ulushlar ko‘rinishida yozing.
43/100
2
9/100 ni foiz bilan yozing.
9%
3
80 ning 25 % ini toping.
20
4
500 ning 50 % ini toping.
250
5
Kutubxonada 240 ta kitob bor. Ularning 25 % i ertak kitoblari. Nechta ertak kitobi bor?
60
6
300 ning 10 % ini toping.
30