☰ Mundarija · Matematika

Uzunlik va massa o‘nli kasrlarda, foiz; o‘nli kasrlar bo‘yicha takrorlash

Darslar 109–112 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
108

Foiz

Darslik: 3-qism, 108-dars, 114–115-betlar
MaqsadFoiz: sonning yuzdan bir qismi; 100 %, 50 %, 25 %, 10 % va 1 % ni topish.
Yangi so‘zlar
foiz · percentyuzdan bir · one hundredthyarim · halfchorak · quarter
Tushuntirish

Sonning yuzdan bir qismi foiz deb ataladi. 1 % = 1/100 = 0,01. Har qanday son o‘zining 100 foiziga teng. Foizni topish uchun sonning yuzdan bir qismini topib, foizlar soniga ko‘paytiramiz. Oson holatlar: 50 % – yarmi (1/2), 25 % – to‘rtdan biri (1/4), 10 % – o‘ndan biri (1/10), 1 % – yuzdan biri. Masalan, 600 ning 50 % i = 300, 80 ning 25 % i = 20.

Namunalar
43 % = 43/100; 9/100 = 9 %.
160 o‘quvchining 25 % i: 160 : 4 = 40 nafar.
Sinfda faoliyat

«Foiz kvadrati»: 100 katakli kvadratda bolalar 50 katakni, 25 katakni, 10 katakni bo‘yab, ular necha foiz ekanini aytadi.

Mashq
1
43 % ni yuzdan bir ulushlar ko‘rinishida yozing.
2
9/100 ni foiz bilan yozing.
3
80 ning 25 % ini toping.
4
500 ning 50 % ini toping.
5
Kutubxonada 240 ta kitob bor. Ularning 25 % i ertak kitoblari. Nechta ertak kitobi bor?
6
300 ning 10 % ini toping.