57
O‘lchash xatoligi
Darslik: 2-qism, 57-dars, 57–59-betlar
MaqsadO‘lchash xatoligi: o‘lchangan va haqiqiy qiymat farqi.
Yangi so‘zlar
xatolik · errorhaqiqiy qiymat · true valueo‘lchangan qiymat · measured valuebo‘linma qiymati · value of a division
Tushuntirish
Hech qanday o‘lchash mutlaqo aniq emas. O‘lchangan va haqiqiy qiymat farqi xatolik deyiladi: katta qiymatdan kichigini ayiramiz. Haqiqiy uzunlik 53 mm, o‘lchangani 55 mm bo‘lsa, xatolik 55 − 53 = 2 mm. Xatolik odatda asbob bo‘linmasi qiymatidan oshmaydi: millimetrli chizg‘ich bilan xatolik 1 mm gacha bo‘ladi.
Namunalar
Haqiqiy 1 000 g, tarozi 985 g: xatolik 1 000 − 985 = 15 g.
Haqiqiy 25 kg, o‘lchangan 24 kg: xatolik 1 kg.
Sinfda faoliyat
«Xatolikni topamiz»: stol kengligini chizg‘ich bilan ikki marta o‘lchab, natijalarni solishtiring va farqini yozing.
Mashq
1
Haqiqiy uzunlik 53 mm, o‘lchangani 55 mm. Xatolik necha mm?
2
2
Haqiqiy massa 1 000 g, tarozi 985 g ko‘rsatdi. Xatolik necha g?
15
3
Stol balandligi 740 mm, o‘lchash natijasi 738 mm. Xatolik necha mm?
2
4
Xalta haqiqatda 25 kg, o‘lchash 24 kg chiqardi. Xatolik necha kg?
1