23
Sonlarni 10, 100, 1 000 ga ko‘paytirish va bo‘lish
Darslik: 1-qism, 23-dars, 72–74-betlar
MaqsadSonlarni 10, 100, 1 000 ga ko‘paytirish va bo‘lishni o‘rganish; pul birliklari bilan hisoblash.
Yangi so‘zlar
banknot · banknoteko‘paytirish · multiplicationbo‘lish · divisionso‘m · som (currency)
Tushuntirish
10, 100 yoki 1 000 ga ko‘paytirganda sonning oxiriga ko‘paytuvchidagi nollar sonicha nol qo‘shamiz. 10, 100 yoki 1 000 ga bo‘lganda esa bo‘linuvchining oxiridan bo‘luvchidagi nollar sonicha nolni o‘chiramiz. Pullar: 100 000, 50 000, 10 000, 5 000, 1 000 so‘mlik banknotlar.
Namunalar
4 × 10 = 40; 6 × 100 = 600; 8 × 1 000 = 8 000; 70 000 : 1 000 = 70.
27 ta 100 000 so‘mlik va 13 ta 10 000 so‘mlik: 27 × 100 000 + 13 × 10 000 = 2 700 000 + 130 000 = 2 830 000 so‘m.
Sinfda faoliyat
«Do‘kon o‘yini»: sinfda qog‘oz banknotlar bilan mini-do‘kon tashkil qilinadi. Sotuvchi va xaridor narx (masalan, 347 000 so‘m) bo‘yicha hisob-kitob qiladi, qaytimni ayiradi.
Mashq
1
38 × 100 = ?
3800
2
76 × 1 000 = ?
76000
3
250 000 : 100 = ?
2500
4
x × 10 000 = 670 000. x ni toping.
67
5
Xaridor 3 ta 100 000 so‘mlik va 6 ta 10 000 so‘mlik banknot berdi. Narx 347 000 so‘m. Qaytim qancha?
13000