80
Hajm birliklari va ular orasidagi bog‘lanishlar
Darslik: 3-qism, 80-dars, 37–39-betlar
MaqsadHajm birliklari orasidagi bog‘lanish: 1 l = 1 dm³ = 1 000 ml, 1 ml = 1 sm³, 1 m³ = 1 000 dm³.
Yangi so‘zlar
litr (l) · litremillilitr (ml) · millilitreidish · vesselsig‘im · capacity
Tushuntirish
Suyuqliklar hajmi litrda o‘lchanadi. Qirrasi 1 dm (10 sm) bo‘lgan kub quti to‘la 1 litr suv sig‘diradi: 1 l = 1 dm³ = 1 000 sm³. 1 litrda 1 000 millilitr bor, demak 1 ml = 1 sm³. Katta hajmlar kub metrda o‘lchanadi: 1 m³ = 1 000 dm³ = 1 000 l. Hajm birliklari orasida har qadamda 1 000 marta o‘zgaradi.
Namunalar
6 dm³ = 6 l = 6 000 sm³; 4 l = 4 000 ml.
2 l 400 ml = 2 000 ml + 400 ml = 2 400 ml = 2 400 sm³.
Sinfda faoliyat
«Bir litrli quti»: qirrasi 10 sm bo‘lgan kartondan kub quti yasalib, suv bilan to‘ldiriladi va litrli idishga quyiladi – 1 l = 1 dm³ ekanini tekshirish.
Mashq
1
7 l = ? ml
7000
2
7 000 dm³ = ? m³
7
3
3 m³ = ? l
3000
4
Qirrasi 5 sm bo‘lgan kub idishga necha millilitr suv sig‘adi?
125
5
Oshxonada 25 ta 2 litrli va 12 ta 5 litrli idishda sharbat bor. Jami necha litr sharbat bor?
110