★
Mantiqiy masalalar
Darslik: 2-qism, 95–96-betlar
MaqsadMantiqiy masalalarni fikrlab, chizma va hisob bilan yechish.
Yangi so‘zlar
mantiq · logicqonuniyat · patterntaxmin · guesstekshirish · checking
Tushuntirish
Mantiqiy masalada javob bevosita berilmaydi: uni fikrlab topamiz. Foydali yo‘llar: chizma yoki sxema chizish, teskari yo‘l bilan (oxiridan boshiga) yechish, qonuniyatni topish, taxmin qilib tekshirish. Javobni har doim shartga qo‘yib tekshiramiz.
Namunalar
100 m yo‘lakning ikki chetiga ham, har 10 m da daraxt ekilsa: 100 : 10 = 10 oraliq, daraxt esa 10 + 1 = 11 ta.
O‘ylagan sonimni 4 ga ko‘paytirib, 6 ni qo‘shsam, 38 chiqdi. Teskari yo‘l: (38 − 6) : 4 = 8.
Sinfda faoliyat
«Mantiq soati»: guruhlar bitta masalani turli yo‘llar bilan (chizma, teskari yo‘l, taxmin) yechadi va qaysi yo‘l osonroq bo‘lganini muhokama qiladi.
Mashq
1
Men bir son o‘yladim, uni 4 ga ko‘paytirib, 6 ni qo‘shdim va 38 chiqdi. Men qaysi sonni o‘ylagan edim?
8
2
5 ta do‘st uchrashganda har biri qolgan har biri bilan bir martadan qo‘l berib so‘rashdi. Jami nechta qo‘l berib so‘rashish bo‘lgan?
10
3
Sinfdagi 25 ta o‘quvchining har biri suzish yoki rasm to‘garagiga qatnashadi. 14 tasi suzishga, 17 tasi rasmga boradi. Nechta o‘quvchi ikkala to‘garakka ham qatnashadi?
6
4
Tarozida 1 qovun 3 ta olmaga, 1 olma 4 ta o‘rikka teng. 1 qovun nechta o‘rikka teng?
12
5
Qonuniyatni toping: 3, 6, 12, 24, ... Keyingi son nechta?
48
6
Otaning yoshi o‘g‘lining yoshidan 4 marta katta, ular orasidagi farq 30 yosh. O‘g‘il necha yoshda?
10
7
12 m uzun arqonni 3 m dan bo‘laklarga kesish kerak. Necha marta kesish kerak bo‘ladi?
3