Darslar 4–5 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 11-sinf, 1-nashr. «Extremum-press», Toshkent, 2018
4
PhotoShopning uskunalar paneli va palitralari
Darslik: 14–18-betlar
MaqsadUskunalar paneli va palitralar bilan ishlaydi: uskunani tanlaydi, palitrani chiqaradi va yashiradi, masshtabni o‘zgartiradi va rasm bo‘ylab harakatlanadi.
Yangi so‘zlar
uskunalar paneli · toolbar: the strip of tool buttons; one button often hides several related toolspalitra (panel) · palette (panel): a small window with extra features, such as Layers, Channels or NavigatorHand (Dasta) · Hand tool: moves the picture inside the window without changing itNavigator · Navigator: a palette with a thumbnail and a slider for changing the zoom
Tushuntirish
Uskunalar panelida o‘nlab uskunalar bor, lekin ular joyni tejash uchun guruhlangan: tugmaning burchagidagi kichik uchburchak shu tugma ostida yana uskunalar borligini bildiradi. Guruhni ochish uchun tugmani bosib turing yoki o‘ng tugmani bosing; har bir guruhga bitta lotin harfi mos (masalan, M – ajratish, L – arqon, B – mo‘yqalam, T – matn) va Shift bilan harfni bosib guruhdagi uskunalar ketma-ket almashtiriladi. Tanlangan uskuna ish tugagandan keyin ham tanlanganicha qoladi, shuning uchun tasvirni tasodifan buzmaslik uchun Hand (Dasta) kabi zararsiz uskunaga qaytish odat qilinadi. Palitralar – Layers (Qatlamlar), Channels (Kanallar), History (Tarix), Navigator, Info kabi qo‘shimcha oynalar; ularni Window menyusidagi bandni belgilab chiqariladi yoki belgisini olib yashiriladi. Masshtabni o‘zgartirish uchun Ctrl+«+» va Ctrl+«–», to‘liq ekranga sig‘dirish uchun Ctrl+0, 100% uchun Ctrl+1 ishlatiladi; Boshqa uskuna tanlangan bo‘lsa ham, probel tugmasini bosib turib rasmni Hand kabi siljitish mumkin. Navigator palitrasida qizil ramka rasmning ekrandagi qismini ko‘rsatadi va uni sudrab joyini o‘zgartirish mumkin.
Namunalar
Katta fotosuratda ko‘zni retush qilish kerak: Ctrl+«+» bilan 400% ga kattalashtiramiz, Hand uskunasi (yoki probel) bilan kerakli joyga o‘tamiz, ish tugagach Ctrl+0 bilan butun rasmni ekranga sig‘diramiz.
Info palitrasini ekranga chiqarish: Window → Info (yoki F8). Sichqoncha ko‘rsatkichini rasm ustida yurgizsak, palitrada shu nuqtaning X, Y koordinatalari va R, G, B qiymatlari ko‘rinadi. Bu rangni aniq o‘lchash uchun qulay.
Sinfda faoliyat
«Uskuna ovchisi»: o‘qituvchi uskunaning vazifasini aytadi, o‘quvchilar uskunalar panelida uni topib, uning harfini va qaysi guruhda ekanini ko‘rsatadi; kim tez topsa, ball oladi.
Mashq
1
Uskuna tugmasining burchagidagi kichik uchburchak nimani bildiradi?
Shu tugma ostida yana bir nechta uskuna yashirin.
2
Rasmni ekranga to‘liq sig‘dirish va 100% ko‘rsatish uchun qaysi qo‘sh tugmalar bosiladi?
Ctrl+0 va Ctrl+1.
3
Rasm 400% ga kattalashtirilgan. Uni o‘zgartirmasdan boshqa joyiga o‘tishning ikki yo‘lini ayting.
Hand uskunasi bilan sudrash yoki probel tugmasini bosib turib sudrash; yoki Navigator ramkasini sudrash.
4
Nima uchun ishdan keyin Hand kabi zararsiz uskunaga qaytish tavsiya etiladi?
Tanlangan uskuna faol qoladi; tasodifan bosilsa, tasvirga kerak bo‘lmagan o‘zgarish kiritilishi mumkin.