Grafik obyektlar va ularni kompyuterda tasvirlash usullari
Inson tashqi dunyo haqidagi axborotning katta qismini ko‘rish orqali oladi, shuning uchun kompyuter ham tasvirlarni yaratish, saqlash va ko‘rsatishga katta kuch sarflaydi. Ekrandagi tasvirni videokarta quradi: unda maxsus videoprotsessor (GPU) bor va u tasvirni sekundiga o‘nlab marta yangilaydi (60 Hz li ekranda sekundiga 60 marta). Tasvirni ko‘rsatadigan qurilma monitor, uning tasvir chiqadigan yuzasi esa displey deyiladi; noutbuk, planshet va telefonda alohida monitor yo‘q, faqat displey bor. Displey qator va ustunlarga bo‘lingan, ularning kesishgan joyidagi eng kichik tasvir nuqtasi – piksel; uning o‘z manzili bor va rangi alohida boshqariladi. Har bir piksel qizil, yashil va ko‘k yorug‘lik beruvchi uchta kichik qismdan tuzilgan; ularning yorqinligini aralashtirib deyarli har qanday rang hosil qilinadi. 24 bitli («to‘liq rangli») tasvirda har pikselga 3 bayt ajratiladi va u 16 777 216 xil rangdan birini oladi. Grafika yaratiladigan tasvirga qarab o‘zgarmas (statik) grafika, kompyuter animatsiyasi va multimedia sinflariga bo‘linadi; qo‘llanish sohasiga ko‘ra ilmiy, tijorat, konstruktorlik, illyustrativ va badiiy grafika farqlanadi.
Maktab hovlisidagi plitkali mozaika uzoqdan bitta rasm bo‘lib ko‘rinadi, yaqindan esa alohida rangli plitkalar xolos. Plitkalar mayda bo‘lsa, rasm silliq va aniq chiqadi, yirik bo‘lsa – dag‘al. Ekrandagi tasvir ham shunday mayda nuqtalardan tuziladi.
Mozaikachi ustalar, kashta va gilam to‘qiydigan hunarmandlar va grafik dizaynerlar rasmni mayda katakchalar yig‘indisi sifatida rejalashtiradi.
Katakli qog‘ozda katakchalarni bo‘yab ikki xil o‘lchamda shu harfni chizing: katta va yarim hajmli kataklar bilan. Qaysi biri silliqroq chiqdi?
| Kattalik | Hisob | Natija |
|---|---|---|
| piksellar | 1280·720 | 921 600 |
| bir kadr, bayt | 921 600·3 | 2 764 800 |
«Piksel hisobchisi»: o‘quvchilar o‘z qurilmasining (telefon yoki noutbuk) ekran o‘lchamini sozlamalardan topib, piksellar sonini hisoblaydi va umumiy jadvalga yozadi; eng ko‘p piksel beruvchi qurilma aniqlanadi.