ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Tasvirga matn joylash va nazorat ishi

Darslar 16–17 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 11-sinf, 1-nashr. «Extremum-press», Toshkent, 2018
16

Tasvirga matn joylash

Darslik: 59–63-betlar
MaqsadMatn uskunalari bilan oddiy matn va matn blokini kiritadi, shrift sozlamalarini va Warp Text hamda qatlam uslublarini qo‘llaydi.
Yangi so‘zlar
Type uskunasi · Type tool: the tool (key T) for writing text on a pictureoddiy matn va matn bloki · point text (a short line) and paragraph text (typed inside a box)Warp Text · Warp Text: bends the text into one of 15 shapes such as Arc, Wave or Flagqatlam uslubi (Layer Style) · layer style: ready effects such as shadow, stroke or glow added to a layer
Tushuntirish

Tasvirga ko‘pincha sarlavha, imzo yoki yozuv qo‘shish kerak bo‘ladi. Matn uskunalari bitta tugma ostida (klavisha T): gorizontal va vertikal matn hamda ularning niqob variantlari (Type Mask), ular o‘rniga matn shaklidagi ajratma yaratadi. Matn kiritiladigan joyni bir marta bossak, oddiy (nuqtaviy) matn boshlanadi: u qisqa yozuvlar – nom, imzo – uchun; ramka chizib sudralsa, matn bloki hosil bo‘ladi va u uzun matn uchun qulay; o‘ng tugma menyusi bilan ularni bir-biriga aylantirish mumkin. Parametrlar panelida shrift, uslub (Regular, Bold, Italic), o‘lcham (punkt, pt), silliqlash usuli, tekislash va rang tanlanadi; to‘liqroq sozlamalar Character va Paragraph panellarida. Kiritishni tugatish uchun Ctrl+Enter yoki galochka bosiladi, bekor qilish uchun – Esc. Matn alohida matn qatlamida turadi va rastrlanmaguncha vektor sifatida aniq qoladi. Warp Text (Matnni egish) 15 xil shaklda egadi – Arc, Wave, Flag va boshqalar; Layer Style (fx) soya, chiziq, yorug‘lik kabi tayyor effektlar beradi, Styles paneli esa tayyor uslublar to‘plamini taklif qiladi. 1 punkt = 1/72 dyuym, shuning uchun matnning pikseldagi balandligi taxminan pt·ppi:72 bo‘ladi (300 ppi da 12 pt ≈ 50 px). O‘qilishi uchun matn va fon ranglari kontrastli bo‘lsin; shriftlarning litsenziyasiga e’tibor bering va o‘zbek harflari (o‘, g‘) tizimda to‘g‘ri ko‘rinishini tekshiring.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bayram taklifnomasi va maktab qoidalari e’lonida harflar turlicha tanlanadi: biri tantanali va yumshoq, ikkinchisi jiddiy va qat’iy ko‘rinadi. Harf ko‘rinishi matn mazmuniga mos kayfiyat beradi.

Kim ishlatadi

Yo‘l belgisi dizaynerlari, reklama afishalari tayyorlovchilar va tabela ustalari matn o‘lchami va rangini o‘qilishi nuqtai nazaridan tanlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Ismingizni ikki xil harf uslubida (yozma va bosma) yozing va har biri qanday kayfiyat berishini bir jumla bilan yozib qo‘ying.

Namunalar
Afisha sarlavhasi: T ni bosamiz, shriftni Bold, o‘lchamni 48 pt, rangni oq qilamiz, tasvirni bir marta bosib «Maktab ko‘rgazmasi» deb yozamiz va Ctrl+Enter bilan tugatamiz. Keyin Layer → Layer Style → Drop Shadow bilan soya, Warp Text da Arc uslubini qo‘shamiz. Bu o‘zgarishlar matn qatlamida qoladi.
ppiHisobBalandlik, piksel
30018·300:7275
15018·150:7237,5
Hisob: 300 ppi li afisha faylida 18 pt matn balandligi 18·300:72 = 75 piksel; 150 ppi da shu matn 18·150:72 = 37,5 piksel bo‘ladi. Demak, bir xil punkt o‘lchamli matn zichligi yuqoriroq faylda piksel jihatidan kattaroq, lekin qog‘ozda bir xil o‘lchamda chiqadi.
Sinfda faoliyat

«Afisha 10 daqiqada»: juftliklar maktab tadbiri uchun fonli afisha tayyorlaydi: sarlavha, sana, qisqa yozuv (turli o‘lcham va rang), kamida bitta uslub; kontrast va o‘qilishi bo‘yicha sinfdoshlar baho beradi.

Mashq
1
Matn uskunalari guruhidagi to‘rtta uskuna qaysilar?
2
300 ppi li faylda 18 pt matn necha piksel balandlikda bo‘ladi?
3
Matnni kiritishni tugatish va bekor qilishning ikkitadan usulini ayting.
4
Nima uchun matnni qatlam rastrlanmaguncha matn qatlamida saqlagan yaxshi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliAnvarning tayyorgarlik rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →