Darslar 7 · 1 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 11-sinf, 1-nashr. «Extremum-press», Toshkent, 2018
7
Tasvir bo‘lagini ajratib olishning boshqa usullari
Darslik: 28–30-betlar
MaqsadMagnitli arqon, sehrli tayoqcha va tezkor ajratish uskunalari bilan murakkab bo‘lakni yoki fonni ajratadi, «Tolerance» sozlamasini tushuntiradi va ajratmani inversiyalaydi.
Yangi so‘zlar
Magnetic Lasso · Magnetic Lasso: a lasso whose line “sticks” to a sharp edge and sets anchor points by itselfMagic Wand · Magic Wand: selects all neighbouring pixels whose colour is close to the colour of the clicked pixelTolerance · Tolerance: how far (0–255) a pixel's colour may differ from the clicked colour and still be selectedinversiya · invert (Select → Inverse): swaps the selected and unselected parts
Tushuntirish
Magnetic Lasso (Magnitli arqon) – Lasso guruhidagi uchinchi uskuna; u fondan keskin ajralib turgan obyekt chegarasiga magnit kabi yopishadi. Chegaraning biror nuqtasini bosib, sichqonchani chegara bo‘ylab yurgizamiz: chiziqda tugun nuqtalar o‘zi paydo bo‘ladi, xato tushgan tugun Backspace bilan o‘chiriladi, aniq bo‘lmagan joyda tugunni bosib majburan qo‘yish mumkin; boshlang‘ich nuqtaga qaytib ikki marta bosilsa, ajratma yopiladi. Magic Wand (Sehrli tayoqcha, klavisha W) bosilgan piksel atrofidagi rangi unga yaqin hamma piksellarni ajratadi; yaqinlik darajasi parametrlar panelidagi Tolerance qiymati (0 dan 255 gacha) bilan beriladi: u kattalashsa, ajraladigan ranglar soni ortadi. Bir xil fonni ajratish juda oson, ammo real suratdagi fon bir-biriga yaqin ranglardan iborat, shuning uchun Tolerance ni haddan tashqari oshirgandan ko‘ra, Shift bosib fonning bir necha joyini ketma-ket bosib qo‘shgan ma’qul. Quick Selection (Tezkor ajratish) sehrli tayoqchaga o‘xshaydi, lekin soha mo‘yqalam kabi sudrab qadamma-qadam kengaytiriladi; yangi versiyalarda Select → Subject va Object Selection obyektni avtomatik topadi. Obyektni emas, fonni ajratgan bo‘lsangiz, Select → Inverse (Ctrl+Shift+I) ajratmani teskarisiga almashtiradi.
Namunalar
Qush rasmi bir tekis moviy osmon fonida. W ni bosib Magic Wand tanlaymiz (Tolerance 30), osmonni bosamiz; bulut yonida qolgan joylarni Shift bilan bosib qo‘shamiz. So‘ng Ctrl+Shift+I bilan ajratmani teskarisiga aylantiramiz: endi qush ajratilgan va uni Ctrl+C, Ctrl+V bilan boshqa suratga ko‘chirish mumkin.
Tolerance qanday ishlaydi: bosilgan pikselning rangi RGB (200, 120, 40), Tolerance = 30 bo‘lsa, har bir kanal ±30 oralig‘ida bo‘lgan piksellar ajraladi: R 170–230, G 90–150, B 10–70. (210, 130, 50) piksel ajraladi, (240, 130, 50) esa ajralmaydi, chunki 240 > 230.
Sinfda faoliyat
«Fonni ayiramiz»: har bir juftlik bir xil rasmda ikki usulni (sehrli tayoqcha va magnitli arqon) sinab ko‘radi va qaysi biri tezroq, qaysi biri aniqroq bo‘lganini jadvalga yozadi.
Mashq
1
Chegarasi fondan keskin ajralib turgan obyekt uchun qaysi uskuna qulay, bir xil rangli fon uchun-chi?
Obyekt uchun – Magnetic Lasso; bir xil fon uchun – Magic Wand.
2
Bosilgan pikselning rangi RGB (150, 60, 220), Tolerance = 25. Qizil (R) kanal qaysi oralig‘ida bo‘lsa piksel ajraladi?
125 dan 175 gacha.
3
Bir xil fonli suratda obyektning o‘zini ajratish uchun qanday ketma-ketlik bajariladi?
Magic Wand bilan fonni bosish (kerak bo‘lsa Shift bilan qo‘shish), so‘ng Select → Inverse (Ctrl+Shift+I).
4
Nima uchun Tolerance ni juda katta qilmasdan, Shift bilan fonning bir necha joyini bosish yaxshiroq?
Katta Tolerance obyektning o‘xshash ranglarini ham ajratib yuboradi va chegara buziladi; bir nechta bosish esa faqat fonni aniq qamrab oladi.