ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Tasvirning geometrik shakldagi qismini ajratish

Darslar 6 · 1 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 11-sinf, 1-nashr. «Extremum-press», Toshkent, 2018
6

PhotoShopda tasvirning geometrik shakl ko‘rinishidagi qismini ajratib olish

Darslik: 23–27-betlar
MaqsadAjratish uskunalari (to‘g‘ri to‘rtburchak, ellips, bir satr/ustun, arqon) bilan sohani ajratadi, ajratmalarni qo‘shadi, ayiradi va kesishmasini oladi hamda ajratmani bekor qiladi.
Yangi so‘zlar
ajratma · selection: a moving dashed outline around the part of a picture that will be changedMarquee uskunalari · Marquee tools: select a rectangular, elliptical, single-row or single-column areaLasso (Arqon) · Lasso: a tool that selects a free-form area you draw by dragging the mousekesishma · intersection: the part that belongs to both the old and the new selection
Tushuntirish

Matn yoki vektor chizmada bo‘lakni tanlash oson, chunki ular bir nechta belgi yoki obyektdan iborat. Rastrda esa millionlab piksellar bor va ularni birma-bir tanlab bo‘lmaydi, shuning uchun bo‘lakning chegarasi belgilanadi; ajratilgan bo‘lak harakatlanuvchi uzuq chiziq bilan o‘ralgan bo‘ladi va faqat shu qism o‘zgaradi. Butun tasvirni ajratish uchun Ctrl+A, ajratmani bekor qilish uchun Ctrl+D (Select → Deselect) ishlatiladi. Uskunalar panelida birinchi guruh – Marquee: to‘g‘ri to‘rtburchakli va ellips ko‘rinishli soha, bir satr va bir ustun ajratish uskunalari (klavisha M); chap tugmani bosib, diagonal bo‘ylab sudralib qo‘yib yuboriladi. Parametrlar panelida to‘rt rejim bor: yangi ajratma, qo‘shish (Shift), ayirish (Alt) va kesishmasini olish (Shift+Alt); yangi soha ajratilganda eski ajratma shu rejimga ko‘ra almashadi, qo‘shiladi, ayiriladi yoki kesishadi. Murakkab shakllar uchun L klavishali Lasso (Arqon) va Polygonal Lasso (To‘g‘ri chiziqli arqon) ishlatiladi: birinchisida sichqoncha izi bo‘ylab, ikkinchisida to‘g‘ri kesmalar uchlarini bosib chegara chiziladi. Ajratilgan bo‘lakni Ctrl+C bilan nusxalab, Ctrl+V bilan qo‘yish mumkin.

RejimTugmaNatija
qo‘shishShiftbirlashma
ayirishAltA dan B ni ayirish
kesishmaShift + Altumumiy qism
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Devor gazetasi uchun suratdan odamni qaychi bilan emas, avval qalam bilan kontur chizib ajratishadi: konturdan ichkari qismigina keyingi ishga o‘tadi. Kontur noto‘g‘ri chizilsa, kerakli joy kesilib ketadi yoki ortiqcha fon qoladi. Raqamli tanlash ham xuddi shu g‘oyaga asoslanadi.

Kim ishlatadi

Bosmaxona maketchilari, kiyim kesuvchi tikuvchilar va multfilm rassomlari kerakli shaklni kontur bilan ajratib oladi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozga ikkita bir-birini kesib o‘tuvchi aylana chizing va faqat umumiy qismini bir rangga, har birining qolgan qismini boshqa ranglarga bo‘yang.

Namunalar
Dumaloq nishon: Elliptical Marquee bilan 200×200 piksel ellips ajratamiz, so‘ng Alt bilan ichidan 100×100 piksel ellips ayiramiz. Natijada halqa ajratiladi; unga Edit → Fill (Shift+F5) bilan rang berish mumkin. Ctrl+D bilan ajratma bekor qilinadi.
QismHisobPiksellar
A150·8012 000
B100·808 000
A va B birlashmasi150·80 + 100·80 – 60·8015 200
A dan B ayirilsa150·80 – 60·807 200
kesishma60·804 800
Piksellarni hisoblash: A to‘rtburchak 150×80, B to‘rtburchak 100×80, ular 60×80 piksel qismda qoplashadi. Qo‘shilganda 150·80 + 100·80 – 60·80 = 15 200 piksel; A dan B ayirilganda 150·80 – 60·80 = 7 200; kesishma 60·80 = 4 800 piksel.
Sinfda faoliyat

«Ajratma ustaxonasi»: juftliklar uchta ajratish rejimidan foydalanib «uy» siluetini (kvadrat + uchburchakli tom) bo‘yaydi; qo‘shni juftlik qaysi rejimlar ishlatilganini topadi.

Mashq
1
Marquee guruhidagi to‘rtta uskunani ayting.
2
A to‘rtburchak 200×100 piksel, B to‘rtburchak 100×100 piksel, ular 50×100 piksel qismda qoplashadi. Ularning birlashmasi necha piksel?
3
Qaysi klavisha ajratmaga qo‘shish, qaysi biri ayirish va qaysi biri kesishmani olish uchun?
4
Nima uchun rastr tasvirning bo‘lagini qayta ishlashdan oldin uni ajratish kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMaktab tomidagi quyosh paneliHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →