Darslar 6 · 1 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 11-sinf, 1-nashr. «Extremum-press», Toshkent, 2018
6
PhotoShopda tasvirning geometrik shakl ko‘rinishidagi qismini ajratib olish
Darslik: 23–27-betlar
MaqsadAjratish uskunalari (to‘g‘ri to‘rtburchak, ellips, bir satr/ustun, arqon) bilan sohani ajratadi, ajratmalarni qo‘shadi, ayiradi va kesishmasini oladi hamda ajratmani bekor qiladi.
Yangi so‘zlar
ajratma · selection: a moving dashed outline around the part of a picture that will be changedMarquee uskunalari · Marquee tools: select a rectangular, elliptical, single-row or single-column areaLasso (Arqon) · Lasso: a tool that selects a free-form area you draw by dragging the mousekesishma · intersection: the part that belongs to both the old and the new selection
Tushuntirish
Matn yoki vektor chizmada bo‘lakni tanlash oson, chunki ular bir nechta belgi yoki obyektdan iborat. Rastrda esa millionlab piksellar bor va ularni birma-bir tanlab bo‘lmaydi, shuning uchun bo‘lakning chegarasi belgilanadi; ajratilgan bo‘lak harakatlanuvchi uzuq chiziq bilan o‘ralgan bo‘ladi va faqat shu qism o‘zgaradi. Butun tasvirni ajratish uchun Ctrl+A, ajratmani bekor qilish uchun Ctrl+D (Select → Deselect) ishlatiladi. Uskunalar panelida birinchi guruh – Marquee: to‘g‘ri to‘rtburchakli va ellips ko‘rinishli soha, bir satr va bir ustun ajratish uskunalari (klavisha M); chap tugmani bosib, diagonal bo‘ylab sudralib qo‘yib yuboriladi. Parametrlar panelida to‘rt rejim bor: yangi ajratma, qo‘shish (Shift), ayirish (Alt) va kesishmasini olish (Shift+Alt); yangi soha ajratilganda eski ajratma shu rejimga ko‘ra almashadi, qo‘shiladi, ayiriladi yoki kesishadi. Murakkab shakllar uchun L klavishali Lasso (Arqon) va Polygonal Lasso (To‘g‘ri chiziqli arqon) ishlatiladi: birinchisida sichqoncha izi bo‘ylab, ikkinchisida to‘g‘ri kesmalar uchlarini bosib chegara chiziladi. Ajratilgan bo‘lakni Ctrl+C bilan nusxalab, Ctrl+V bilan qo‘yish mumkin.
Namunalar
Dumaloq nishon: Elliptical Marquee bilan 200×200 piksel ellips ajratamiz, so‘ng Alt bilan ichidan 100×100 piksel ellips ayiramiz. Natijada halqa ajratiladi; unga Edit → Fill (Shift+F5) bilan rang berish mumkin. Ctrl+D bilan ajratma bekor qilinadi.
Piksellarni hisoblash: A to‘rtburchak 150×80, B to‘rtburchak 100×80, ular 60×80 piksel qismda qoplashadi. Qo‘shilganda 150·80 + 100·80 – 60·80 = 15 200 piksel; A dan B ayirilganda 150·80 – 60·80 = 7 200; kesishma 60·80 = 4 800 piksel.
Sinfda faoliyat
«Ajratma ustaxonasi»: juftliklar uchta ajratish rejimidan foydalanib «uy» siluetini (kvadrat + uchburchakli tom) bo‘yaydi; qo‘shni juftlik qaysi rejimlar ishlatilganini topadi.
Mashq
1
Marquee guruhidagi to‘rtta uskunani ayting.
To‘g‘ri to‘rtburchakli soha, ellips ko‘rinishli soha, bir satr, bir ustun.
2
A to‘rtburchak 200×100 piksel, B to‘rtburchak 100×100 piksel, ular 50×100 piksel qismda qoplashadi. Ularning birlashmasi necha piksel?
25000
3
Qaysi klavisha ajratmaga qo‘shish, qaysi biri ayirish va qaysi biri kesishmani olish uchun?