☰ Mundarija · Informatika

Ranglar bilan ishlash

Darslar 12 · 1 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 11-sinf, 1-nashr. «Extremum-press», Toshkent, 2018
12

PhotoShopda ranglar bilan ishlash

Darslik: 46–48-betlar
MaqsadRangni palitra, Color va Swatches panellari hamda pipetka bilan tanlaydi, rang rejimlarini (RGB, CMYK, Grayscale, Indexed, Lab) farqlaydi va ularning hajmga ta’sirini hisoblaydi.
Yangi so‘zlar
Lab · Lab: a device-independent system: L – lightness, a – green to red, b – blue to yellowGrayscale (yarim tusli) · Grayscale: 256 shades of grey, one byte per pixelIndexed (indekslangan ranglar) · Indexed colour: the picture uses a palette of at most 256 coloursSwatches (Namunalar) · Swatches: a panel of ready-made colours that can be picked with one click
Tushuntirish

RGB, CMYK va HSB tizimlari tabiatdagi hamma ranglarni ham bera olmaydi va qurilmaga bog‘liq: bir xil RGB qiymatini ikkita turli monitor biroz boshqacha ko‘rsatadi, bosmada esa ba’zi to‘yingan ekran ranglari xiraroq chiqadi. Qurilmaga bog‘liq bo‘lmagan va ranglarni eng keng qamrab oladigan tizim Lab: L – yorug‘lik (0–100), a – yashildan qizilgacha, b – ko‘kdan sariqqacha o‘zgarish. PhotoShop Lab dan tizimlar orasida o‘tishda oraliq sifatida foydalanadi, rang profillari (masalan, sRGB) esa ranglar turli qurilmada bir xil ko‘rinishi uchun xizmat qiladi. Rangni tanlashning bir necha yo‘li bor: uskunalar panelidagi asosiy yoki fon rang kvadratini bosib, rang tanlash oynasida surgichni va rang maydonini surish yoki qiymatni (RGB, HSB, CMYK, #o‘n oltilik kod) yozish; Color panelidagi surgichlar; Swatches (Namunalar) panelida tayyor rang; Eyedropper (Tomizg‘ich, I) bilan rasmning istalgan nuqtasidan olish. Rang rejimi Image → Mode da o‘zgartiriladi: Grayscale rejimida har piksel uchun 1 bayt ajratiladi va u kulrangning 256 tusidan biri bo‘ladi; Indexed rejimida rasm 256 gacha ranglik palitradan foydalanadi (veb va GIF uchun qulay). Rangli rasmni kulrangga o‘tkazish ma’lumot yo‘qotadi: keyin yana RGB ga o‘tkazsangiz ham, ranglar qaytmaydi, shuning uchun asl nusxani saqlab qo‘ying.

Namunalar
Veb-sahifa uchun maktab klubi rangini aniq olish: asosiy rang kvadratini bosamiz, # maydoniga 1E90FF yozamiz (RGB 30, 144, 255), mo‘yqalam bilan chizamiz. Rasmdagi boshqa rangni olish kerak bo‘lsa, I klavishasi bilan Eyedropper tanlab, kerakli nuqtani bosamiz.
Hajm: 1000×800 piksel rasm RGB (24 bit) da 1000·800·3 = 2 400 000 bayt, Grayscale (8 bit) da 1000·800 = 800 000 bayt, 256 rangli Indexed da 800 000 bayt va palitra 256·3 = 768 bayt, jami 800 768 bayt. Qora-oq nusxa uchun Image → Mode → Grayscale, so‘ng PhotoShop ranglar o‘chirilishini so‘raydi.
Sinfda faoliyat

«Rang detektivi»: o‘qituvchi bir nechta rangning o‘n oltilik kodini beradi (#FF0000, #00FF00, #808080...). O‘quvchilar qaysi rang ekanini topib, Swatches va Color oynasida tekshiradi.

Mashq
1
Lab tizimidagi uchta parametr nimani bildiradi?
2
1000×800 piksel, 8 bitli Grayscale rasm necha bayt joy oladi?
3
256 ranglik Indexed rasmning palitrasi (har rang 3 bayt) necha bayt?
4
Nima uchun Grayscale rejimiga o‘tgan rasmni RGB ga qaytarish ranglarni tiklamaydi?