Darslar 3 · 1 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 11-sinf, 1-nashr. «Extremum-press», Toshkent, 2018
3
PhotoShop – rastrli grafik muharririda ishlash asoslari. PhotoShop interfeysi
Darslik: 11–13-betlar
MaqsadPhotoShopning vazifalari va tarixini aytadi, uning interfeysi qismlarini va asosiy menyu bo‘limlarini taniydi.
Yangi so‘zlar
PhotoShop · PhotoShop: Adobe's best-known raster graphics editor, first released in 1990parametrlar paneli · options bar: the strip under the menu that shows the settings of the chosen toolishchi soha · workspace: the area where the open picture is shown and editedfiltr · filter: a ready-made effect that changes a whole picture or a selected part
Tushuntirish
Fotosuratlarni tahrirlash juda keng tarqalgan ish: xatolarni tuzatish, keraksiz narsalarni olib tashlash, bir nechta suratdan montaj qilish, rang va yorqinlikni to‘g‘rilash, matn qo‘shish va chop etishga tayyorlash shular jumlasidandir. Bu ishlar uchun eng mashhur rastr muharriri – Adobe kompaniyasining PhotoShop dasturi; uning birinchi versiyasi 1990-yilda chiqqan. Keyinchalik versiyalar PhotoShop CS (Creative Suite, 2000-yillar) nomi bilan, 2013-yildan esa PhotoShop CC (Creative Cloud) nomi bilan chiqa boshladi; hozir u obuna asosida tarqatiladi. Pulsiz muqobillar ham bor, masalan, GIMP va Krita dasturlari hamda brauzerda ishlaydigan muharrirlar. PhotoShop oynasi quyidagi qismlardan iborat: sarlavha satri va asosiy menyu, parametrlar paneli, uskunalar paneli, palitralar (hozirgi nomi – panellar) sohasi, ishchi soha va holat satri. Asosiy menyuda File (Fayl), Edit (Tahrirlash), Image (Tasvir), Layer (Qatlam), Type (Shrift), Select (Ajratma), Filter (Filtr), View (Ko‘rish), Window (Oyna) va Help (Yordam) bo‘limlari bor; eski versiyalarda 3D (uch o‘lchamli) bo‘limi ham bo‘lgan. Boshqalarning suratini faqat ruxsat bilan tahrirlang va tahrirlangan suratni haqiqiy deb ko‘rsatib odamlarni aldamang.
Namunalar
Rasm yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar: surat qorong‘i va biroz qiyshaygan. Yorqinlikni Image → Adjustments (Tasvir → Tuzatishlar) bandi bilan oshiramiz, qiyshayishni esa kadrlash uskunasi bilan to‘g‘rilaymiz. Natijani File → Save As bandi bilan yangi nomda saqlaymiz.
Uskunani almashtirish: Brush (Mo‘yqalam) tanlansa, parametrlar panelida mo‘yqalam o‘lchami va shaffofmasligi paydo bo‘ladi; Rectangular Marquee tanlansa, ajratma rejimlari ko‘rinadi. Demak, parametrlar paneli har bir uskuna uchun o‘zgaradi. Palitra yo‘qolsa, uni Window menyusidan qayta chiqaramiz.
Sinfda faoliyat
«Interfeys xaritasi»: o‘quvchilar ekran suratini chop etib yoki chizib, unda oltita qismni (menyu, parametrlar paneli, uskunalar paneli, palitralar, ishchi soha, holat satri) raqamlaydi va har birining vazifasini bir jumlada yozadi.
Mashq
1
PhotoShop interfeysining oltita qismini sanang.
Sarlavha satri va asosiy menyu, parametrlar paneli, uskunalar paneli, palitralar sohasi, ishchi soha, holat satri.
2
Quyidagi amallar uchun qaysi menyu bo‘limi kerak: a) yangi qatlam yaratish; b) xiralashtirish effekti; c) palitrani ekranga chiqarish?
a) Layer; b) Filter; c) Window.
3
Surat qorong‘i va qiyshaygan. U qaysi ikki turdagi amal bilan tuzatiladi?
Yorqinlikni sozlash (Image → Adjustments) va kadrlash/burish.
4
Nima uchun parametrlar paneli uskunani almashtirganda o‘zgaradi?
Har bir uskunaning o‘z sozlamalari bor, panel tanlangan uskunaning joriy sozlamalarini ko‘rsatadi.