☰ Mundarija · Informatika

Mo‘yqalam va qalam

Darslar 14 · 1 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 11-sinf, 1-nashr. «Extremum-press», Toshkent, 2018
14

Mo‘yqalam va qalam bilan ishlash

Darslik: 51–54-betlar
MaqsadBrush (Mo‘yqalam) va Pencil (Qalam) uskunalarining sozlamalarini (o‘lcham, qattiqlik, shaffofmaslik, oraliq) o‘zgartiradi, ular bilan chiziq chizadi va bo‘yaydi hamda farqini tushuntiradi.
Yangi so‘zlar
Brush (Mo‘yqalam) · Brush: a painting tool whose edge can be soft and whose effect depends on settings such as opacity and flowPencil (Qalam) · Pencil: a drawing tool that makes crisp, hard-edged linesHardness (qattiqlik) · Hardness: how sharp the edge of a brush mark is, from 0% (soft) to 100% (hard)Spacing (oraliq) · Spacing: the distance between neighbouring brush marks, in percent of brush size
Tushuntirish

PhotoShop foydalanuvchilari orasida fotograflar bilan birga rassomlar va dizaynerlar ko‘p, ularga tayyor rasmni qayta ishlash bilan birga yangi tasvir chizish ham kerak. Asosiy chizish uskunalari – Brush va Pencil; ular (Mixer Brush va Color Replacement bilan birga) bitta tugma ostida joylashgan, klavisha B bilan chaqiriladi va Shift+B bilan almashtiriladi; to‘g‘ri chiziq chizuvchi Line uskunasi esa shakllar guruhida (U). Brush parametrlar panelida shakl va o‘lcham, Mode (rang aralashish tartibi), Opacity (shaffofmaslik), Flow (bo‘yoq oqimi) va purkash (airbrush) tugmasi bor; batafsil sozlamalar Brush Settings paneli (F5) da: shakl, qattiqlik, burchak, yumaloqlik va izlar orasidagi masofa (Spacing). Hardness 100% da chekka aniq, 0% da yumshoq bo‘ladi; Spacing 100% da izlar bir-biriga faqat tegib turadi, kamaytirilsa chiziq tutash bo‘ladi. Brush izining ko‘rinishi tezlik, bosim va purkashga bog‘liq (grafik planshet bilan bosim ham hisobga olinadi), Pencil esa chegarasi aniq, qattiq chiziq chizadi va bunday parametrlar uning natijasiga ta’sir qilmaydi. Rang – asosiy rang (Foreground). Foydali tugmalar: [ va ] mo‘yqalam o‘lchamini kichraytiradi va kattalashtiradi; Shift bilan ikki nuqtani ketma-ket bosib to‘g‘ri kesma chiziladi, Shift bosib turib sudralsa gorizontal yoki vertikal chiziq chiqadi; Alt vaqtincha Eyedropper ni yoqib, rasmdan rang oladi. Chizishni alohida qatlamda bajarish tavsiya etiladi: xato qilsangiz, faqat shu qatlamni tuzatasiz.

Namunalar
Maysa chizish: yangi qatlam yaratamiz, Brush Settings da maysa uchi shaklidagi tayyor shaklni tanlaymiz, asosiy rangni yashil qilamiz va chizamiz; Alt bilan rasmdagi boshqa yashil tusni olib, yana chizamiz. Tekis chiziq kerak bo‘lsa, birinchi nuqtani bosib, Shift bilan oxirgisini bosamiz.
Hisob: mo‘yqalam diametri 70 piksel, Spacing = 50% bo‘lsa, izlar har 70·50:100 = 35 piksel oraliqda joylashadi; 420 piksellik chiziqda 420:35 + 1 = 13 ta iz bo‘ladi. Opacity = 50% da bitta chiziq qoplamasi 50%; xuddi shu joydan ikkinchi marta o‘tilsa, qoplama 100 – (50·50):100 = 75% bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Bir xil chiziq»: juftliklar bir xil uzunlikdagi chiziqni Brush (Hardness 100%), Brush (Hardness 0%) va Pencil bilan chizadi; kattalashtirib chetlarini solishtiradi va farqni daftarga chizadi.

Mashq
1
Brush va Pencil uskunalarining asosiy farqi nimada?
2
Mo‘yqalam diametri 80 piksel, Spacing = 50%. 400 piksellik chiziqda nechta iz bo‘ladi (boshidagi izni ham sanang)?
3
Opacity = 50% bo‘lgan mo‘yqalam bilan bir joydan ikki marta (alohida chiziq bilan) o‘tilsa, qoplama necha foiz bo‘ladi?
4
Nima uchun chizishni alohida qatlamda bajarish qulay?