PhotoShopda rang tizimlari
RGB – qo‘shiluvchi tizim: qizil (Red), yashil (Green) va ko‘k (Blue) yorug‘lik qo‘shilib rang beradi va har birining yorqinligi 0 dan 255 gacha bo‘ladi, shuning uchun 256·256·256 = 16 777 216 rang hosil bo‘ladi; bu tizim monitor, telefon va televizor ekranlariga xos. Yashil va ko‘k qo‘shilsa havorang (cyan), qizil va ko‘k – pushti (magenta), qizil va yashil – sariq, uchalasi to‘liq yorqinlikda – oq, hammasi 0 bo‘lsa – qora; R = G = B bo‘lsa kul rang chiqadi. CMYK – ayiriluvchi tizim: bo‘yoqlar oq qog‘oz qaytaradigan yorug‘likning bir qismini yutadi; asosiy ranglar havorang, pushti va sariq, ularga amalda sof qora chiqmagani va qora siyoh arzonroq bo‘lgani uchun qora (blacK) qo‘shiladi; qiymatlar foizda beriladi va tizim printer, plotter va nashriyotda ishlatiladi. HSB dizayner uchun qulay: Hue (rang turi) – rang doirasidagi burchak: qizil 0°, sariq 60°, yashil 120°, havorang 180°, ko‘k 240°, pushti 300°; Saturation (to‘yinganlik) 0% da rang kulrangga o‘tadi; Brightness (yorqinlik) 0% da qora bo‘ladi. Doirada qarama-qarshi turgan ranglar (qizil–havorang, yashil–pushti, ko‘k–sariq) bir-birini to‘ldiruvchi bo‘lib, ulardan birini fon, ikkinchisini matn uchun olsa yozuv yaqqol ko‘rinadi. Qizil, to‘q sariq va sariq ranglar iliq, ko‘k va havorang esa sovuq hisoblanadi; ranglarning kayfiyatga ta’siri madaniyat va vaziyatga bog‘liq, shuning uchun u qat’iy qoida emas.
| Aralashma | Rang |
|---|---|
| yashil + ko‘k | havorang (cyan) |
| qizil + ko‘k | pushti (magenta) |
| qizil + yashil | sariq |
| uchalasi to‘liq yorqinlikda | oq |
RGB(255, 128, 0) · #FF8000
Yorug‘lik ranglari qo‘shiladi: hammasi 255 — oq, hammasi 0 — qora
Gazeta suratiga lupa bilan qarasangiz, rang yaxlit emas, balki mayda nuqtalardan iboratligini ko‘rasiz. Ekrandagi rang esa mayda yorug‘ nuqtalardan tuzilgan, ular nur chiqaradi. Bir xil ko‘rinadigan rang ikki xil usulda hosil bo‘lishi mumkin.
Bosmaxona mutaxassislari, televizor muhandislari va dizaynerlar ranglarni chop etish va ekran uchun turlicha sozlaydi.
Jurnal sahifasidagi rangli rasmni lupa bilan faqat sahifaga tutib ko‘ring (lupani Quyoshga qaratmang). Nuqtalarning nechta xil rangini ajrata olasiz?
| Rang | RGB | HEX |
|---|---|---|
| sariq | (255, 255, 0) | #FFFF00 |
| to‘q sariq | (255, 128, 0) | #FF8000 |
«Rang doirasi»: o‘quvchilar qog‘ozda HSB doirasini chizib, oltita asosiy rangning burchaklarini yozadi, so‘ng uchta to‘ldiruvchi juftni topib, afisha uchun «fon + matn» juftligini tanlaydi.