Web-sahifalarda formalar yaratish va bezash
Forma foydalanuvchidan ma’lumot olish uchun xizmat qiladi: ro‘yxatdan o‘tish, anketa, qidiruv, hisoblagich. HTML da forma <form> tegi bilan o‘raladi; unda <input> maydonlari, <textarea> (ko‘p qatorli matn), <select> (ro‘yxat) va <button> bo‘ladi. Input turi type atributi bilan beriladi: text (matn), number (son), email (elektron manzil), password (belgilar yashiriladi), checkbox va radio (tanlov), date (sana). Har bir maydonning name atributi – ma’lumot serverga yuboriladigan kalit; <label for="ism"> esa id="ism" maydoniga yozuv bog‘laydi. Forma action manziliga method="post" yoki "get" bilan yuboriladi; GET ma’lumotni URL ichida ko‘rsatadi, shuning uchun parol yoki shaxsiy ma’lumotlar uchun POST va HTTPS ishlatiladi. Brauzer ma’lumotni yuborishdan oldin required (majburiy), min/max, maxlength va type="email" kabi atributlar bilan tekshiradi; bu validatsiya qulaylik uchun, lekin foydalanuvchi uni chetlab o‘tishi mumkin, shuning uchun server ham ma’lumotni qayta tekshirishi shart. Kiritilgan matn bilan JavaScript ham ishlay oladi: value xossasi maydon qiymatini beradi, textContent natijani chiqaradi. Forma yaratganda faqat zarur ma’lumotni so‘rang; shaxsga doir ma’lumotlar bilan ishlash «Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida»gi qonun (2019) bilan tartibga solinadi, o‘quv mashqlarida esa haqiqiy odamlarning ma’lumotini emas, o‘ylab topilgan ma’lumotni kiriting.
Maktab so‘rovnomasida sinf uchun javoblar ro‘yxati beriladi (5-sinf, 6-sinf va hokazo) va bola o‘zi yozmaydi, tanlaydi. Shunda hamma bir xil yozadi va javoblarni sanash oson bo‘ladi.
So‘rovnoma tuzuvchi o‘qituvchilar, sotsiologlar va veb-dasturchilar javob turini oldindan belgilaydi.
Qog‘ozda mini-so‘rovnoma tuzing: bitta qisqa yozma qator, ro‘yxatdan tanlanadigan bitta savol va bitta «ha/yo‘q» savol. Uni bir sinfdoshingizga to‘ldirtirib ko‘ring.
1<!DOCTYPE html> 2<html lang="uz"> 3<head> 4 <meta charset="utf-8"> 5 <title>Klubga yozilish</title> 6</head> 7<body> 8 <form action="/join" method="post"> 9 <p><label for="ism">Ism:</label> 10 <input type="text" id="ism" name="ism" required maxlength="30"></p> 11 <p><label for="yil">Tug‘ilgan yil:</label> 12 <input type="number" id="yil" name="yil" min="2005" max="2012" required></p> 13 <p><label for="pochta">E-pochta (ixtiyoriy):</label> 14 <input type="email" id="pochta" name="pochta"></p> 15 <button type="submit">Yuborish</button> 16 </form> 17</body> 18</html>
1<!DOCTYPE html> 2<html lang="uz"> 3<head> 4 <meta charset="utf-8"> 5 <title>Qisqa yozuv</title> 6</head> 7<body> 8 <p>Familiya: <input type="text" id="fam"></p> 9 <p>Ism: <input type="text" id="ism"></p> 10 <button onclick="qisqa()">Hosil qil</button> 11 <p id="chiqish"></p> 12 <script> 13 function qisqa() { 14 var f = document.getElementById("fam").value.trim(); 15 var i = document.getElementById("ism").value.trim(); 16 var out = document.getElementById("chiqish"); 17 if (f === "" || i === "") { 18 out.textContent = "Ikkala maydonni to‘ldiring"; 19 } else { 20 out.textContent = f + " " + i.charAt(0).toUpperCase() + "."; 21 } 22 } 23 </script> 24</body> 25</html>
«Formani sinash»: juftlik forma ochib, atayin noto‘g‘ri qiymat (bo‘sh ism, 1999-yil, e-pochta «abc») kiritadi va brauzer qaysi xabarni berishini yozib chiqadi; so‘ng xabarlarni sinfdoshlari bilan solishtiradi.