Ikki va uch o‘lchamli kompyuter grafikasi turlari
Yaratish usuliga ko‘ra kompyuter grafikasi ikki o‘lchamli (2D) va uch o‘lchamli (3D) bo‘ladi. 3D grafikada jism sirti mayda uchburchaklardan iborat to‘r bilan qoplanadi, so‘ng sirt bo‘yaladi, yoritiladi va soya hisoblanadi; bu amal tasvirlash (renderlash) deyiladi va ko‘p hisob talab qiladi. Uch o‘lchamli grafika animatsiya, kompyuter o‘yinlari va virtual borliqda ishlatiladi; virtual borliq shlemida har bir ko‘z uchun alohida tasvir hosil qilinadi. 2D grafika uch turga bo‘linadi. Rastrli grafikada tasvir qator va ustunlardagi piksellardan iborat: fotosurat, skaner va telefon kamerasi shunday ishlaydi; o‘lchami – ustunlar va qatorlar soni, zichligi – dpi. Rastr sifatli fotosuratni saqlay oladi, lekin katta xotira talab qiladi va kattalashtirilganda xiralashadi. Vektorli grafikada tasvir oddiy shakllar (kesma, aylana, egri chiziq) va ularning parametrlari ro‘yxati sifatida saqlanadi; u kam joy oladi va masshtab o‘zgarganda sifatini yo‘qotmaydi, lekin fotosuratni saqlay olmaydi; shriftlar ham vektor asosida chiziladi. Fraktal grafikada o‘ziga o‘xshash qismlardan iborat shakllar (qor parchasi, daraxt shoxlanishi) oddiy formulalar yordamida yaratiladi; «fraktal» atamasi fanga 1975-yilda kiritilgan.
| Tur | Nima saqlanadi | Kattalashtirilsa |
|---|---|---|
| Raster | piksellar to‘ri | xiralashadi |
| Vektor | shakllar tavsifi | sifati yo‘qolmaydi |
| Fraktal | takrorlanuvchi formula | formula bo‘yicha qayta hisoblanadi |
Mahalla bozorida gulkaram boshiga qarasangiz, uning katta gulchalari kichikroq gulchalarga, ular esa yana kichiklariga bo‘linadi va har bir bo‘lak butun boshga o‘xshaydi. Bir xil naqsh turli o‘lchamda takrorlanadi. Kompyuterda shunday tabiiy shakllarni qisqa qoida yordamida chizish mumkin.
Kartograflar, shrift dizaynerlari va tabelalar tayyorlaydigan ustalar masshtab o‘zgarganda sifati buzilmaydigan chizmalardan foydalanadi.
Daftarga daraxt yoki qor parchasini chizing: bitta shoxni chizib, uni kichikroq qilib qayta-qayta takrorlang. Naqsh o‘zini takrorlayaptimi?
| dpi | Kenglik | Balandlik |
|---|---|---|
| 300 | 2400:300 = 8 | 1800:300 = 6 |
| 150 | 2400:150 = 16 | 1800:150 = 12 |
| Vektor yozuv | Raster 100×100 | |
|---|---|---|
| hajm, bayt | 46 | 30 000 |
| 10 marta kattalashtirilsa | o‘zgarmaydi | 100 marta ko‘p piksel |
«Qaysi grafika?»: o‘qituvchi rasmlar ro‘yxatini aytadi (fotosurat, logotip, qor parchasi, daraxt shoxlanishi, rentgen surati). Juftliklar har biri uchun rastr, vektor yoki fraktal ekanini kartochkada ko‘rsatadi va sababini bir jumlada aytadi.