Elektron hukumat

Elektron hukumat – davlat organlarining aholi, tadbirkorlar va bir-biri bilan axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali o‘zaro ishlashi. Maqsad: xizmatlarni tezroq, qulayroq, shaffofroq qilish va navbat hamda qog‘ozbozlikni kamaytirish. To‘rt asosiy yo‘nalish: G2G (davlat – davlat): idoralar o‘rtasida elektron hujjat almashinuvi; G2C (davlat – fuqaro): ma’lumotnoma olish, ariza yuborish, to‘lovlar; G2B (davlat – tadbirkor): ro‘yxatdan o‘tish, hisobot, ruxsatnomalar; G2F (davlat – xorijliklar): viza, investitsiya, turizm bo‘yicha xizmatlar. O‘zbekistonda davlat xizmatlarining asosiy onlayn oynasi – Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz) va davlat xizmatlari markazlari; kirish uchun yagona identifikatsiya (OneID) tizimi ishlatiladi, hujjatlarga imzo qo‘yish uchun esa elektron raqamli imzo (ERI) kerak bo‘ladi. «Yagona darcha» tamoyili: fuqaro bir joyga murojaat qilsa, idoralar o‘rtasidagi so‘rovni tizimning o‘zi bajaradi, fuqaro bir hujjatni ikki joyda topshirmaydi. Mamlakatning raqamli rivojlanish strategiyasi («Raqamli O‘zbekiston – 2030») ham xizmatlarni onlayn ko‘chirishni rejalashtiradi. Elektron hukumat ma’lumotlari bazalarida millionlab odamning shaxsiy ma’lumoti saqlanadi, shuning uchun himoya qoidalari muhim: (1) faqat rasmiy manzilga kiring (https:// va .gov.uz yoki rasmiy xabarda ko‘rsatilgan domen); manzil qatorini oxirgi nuqtadan chapga o‘qing: «my.gov.uz.tolov-tekshir.example» da haqiqiy domen tolov-tekshir.example, ya’ni bu soxta sayt; (2) parol va SMS-kodni hech kimga, hatto «davlat xodimi» deb tanishtirgan odamga ham aytmang; (3) ERI kalitini va parolini boshqaga bermang, chunki imzo – sizning qog‘ozdagi imzongizga teng; (4) rasmiy xabarlarga kelgan havolani bosmasdan, saytni o‘zingiz kiritib oching; (5) jamoat kompyuteridan keyin hisobdan chiqing. Elektron xizmat sifatini baholash uchun vaqt va xarajat tejash hisoblanadi, ammo internetga ulanmagan va keksa fuqarolar ham xizmatdan foydalana olishi (raqamli tenglik) muhim.