Web-dizayn va uning dasturiy ta’minoti. Web-sahifa yaratish va bezash (Macromedia Flash)
Web-sahifani yaratish va bezashda bir nechta vosita birgalikda ishlatiladi: kod yoziladigan matn yoki kod muharriri (Notepad, VS Code va boshqalar), brauzer va uning ishlab chiquvchi vositalari, rasm uchun grafik muharrir (PhotoShop, GIMP), animatsiya vositalari va kontentni boshqarish tizimlari. JavaScript – brauzerda ishlaydigan dasturlash tili; u HTML sahifani foydalanuvchi harakatiga (tugma bosish, matn kiritish) javob beradigan qiladi. Uning arifmetik amallari Pascalga o‘xshaydi, lekin farqlar bor: / har doim haqiqiy bo‘lish (7/2 = 3,5), qoldiq uchun % ishlatiladi, daraja uchun ** yoki Math.pow; matematik funksiyalar: Math.abs(a) – modul, Math.pow(a, b) – a ning b darajasi, Math.sqrt(a) – ildiz, Math.sin(a), Math.cos(a), Math.tan(a) (burchak radianda), Math.log(a) – natural logarifm, Math.round(a) – yaxlitlash. Shakl (form) yaratish uchun HTML da input maydonlari va button, hisoblash uchun esa funksiya yoziladi. Macromedia Flash vektor animatsiya va interfeyslar uchun mashhur edi (SWF fayllari), Dreamweaver esa sahifa muharriri edi; lekin Flash xavfsizlik zaifliklari, telefonlarda ishlamasligi va HTML5, CSS hamda JavaScript yetarli imkoniyat berishi sababli o‘z o‘rnini yo‘qotdi: Adobe 2020-yil 31-dekabrda uni qo‘llab-quvvatlashni tugatdi, brauzerlar uni olib tashladi. Uning vorislaridan biri Adobe Animate bo‘lib, u HTML5 uchun animatsiya chiqara oladi. Litsenziyasiz («buzilgan») dasturlarni yuklab olmang: ularda ko‘pincha zararli dastur bo‘ladi; pullik dasturlarning pulsiz muqobillari yoki sinov versiyalari bor.
Plitka yotqizuvchi usta xonaning yuzini bitta plitka yuziga bo‘lib, kerakli plitkalar sonini topadi va natijani yuqoriga yaxlitlaydi, chunki kasr plitka sotib bo‘lmaydi. Xuddi shu hisobni har safar qo‘lda emas, bir marta yozilgan qoida bilan bajarish mumkin. Veb-sahifadagi hisoblash shaklchasi shu ishni qiladi.
Quruvchilar, tikuvchilar va ombor hisobchilari takrorlanadigan hisobni tayyor qoida yoki jadval bilan bajaradi.
Bir qadamingiz uzunligini o‘lchab, «qadam soni → metr» hisobining qoidasini qog‘ozga yozing va ikki qiymat bilan sinab ko‘ring.
1<!DOCTYPE html> 2<html lang="uz"> 3<head> 4 <meta charset="utf-8"> 5 <title>QQS hisobi</title> 6</head> 7<body> 8 <h1>QQS hisoblagich</h1> 9 <p>Narx (so‘m): <input type="number" id="narx" value="250000"></p> 10 <button onclick="hisobla()">Hisobla</button> 11 <p>QQS bilan: <span id="natija"></span> so‘m</p> 12 <script> 13 function hisobla() { 14 var narx = Number(document.getElementById("narx").value); 15 var qqs = narx * 12 / 100; 16 document.getElementById("natija").textContent = narx + qqs; 17 } 18 </script> 19</body> 20</html>
| Ifoda | Natija |
|---|---|
| Math.sqrt(144) | 12 |
| Math.pow(2, 10) | 1024 |
| Math.abs(-7.5) | 7.5 |
| Math.round(2.6) | 3 |
| 17 % 5 | 2 |
| 7 / 2 | 3.5 |
| Math.sqrt(Math.pow(3, 4)) | 9 |
«Forma ustaxonasi»: juftliklar QQS formasini yozadi, so‘ng uni boshqa hisobga (chegirma yoki ikki sonning o‘rtachasi) o‘zgartiradi; qo‘shni juftlik 3 ta sinov qiymati bilan to‘g‘riligini tekshiradi.