Jinoiy javobgarlik va jazo tizimi
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Ishtirokchilikning to‘rt turi bo‘yicha o‘z misolingizni (uydirma) yozing, haqiqiy shaxslarsiz.
Misol: reja tuzdi (tashkilotchi), qulfni sindirdi (bajaruvchi), ishga undadi (dalolatchi), qo‘riqladi (yordamchi); har bir rol aniq bo‘lishi kerak.
2
Afv va amnistiyaning farqlarini uchta band bilan yozing.
1) Afv shaxsga, amnistiya toifaga; 2) afvni Prezident beradi, amnistiyani qonunchilik organi e’lon qiladi; 3) afv shaxsiy holatni, amnistiya umumiy mezonlarni hisobga oladi.
3
Nima uchun jinoyat sodir etgan voyaga yetmagan shaxsning ishi odatda alohida qoidalar bilan ko‘riladi? 4–5 gap yozing.
Voyaga yetmaganlarning ongi va yo‘nalishi hali shakllanayotgani sababli ularga tarbiyaviy yondashuv, yengilroq jazo va kattalardan ajratilgan sharoit qo‘llanadi; maqsad ularni jamiyatga qaytarishdir.
4
Jinoiy javobgarlik yoshining uch pog‘onasini (16, 14 va 13 yosh) tushuntiring va nima uchun qonun bunday farqlashni nazarda tutganini asoslang.
Umumiy qoida — 16 yosh; Kodeksda alohida sanalgan og‘ir jinoyatlar (masalan, qasddan odam o‘ldirish, bosqinchilik, og‘irlashtiruvchi holatlardagi o‘g‘rilik) uchun — 14 yosh; og‘irlashtiruvchi holatlarda qasddan odam o‘ldirish uchun — 13 yosh. Sababi: xavfi juda yuqori qilmishlarning noto‘g‘ri ekanini o‘smir ertaroq anglaydi, shuning uchun bu jinoyatlar uchun yosh chegarasi pastroq.