Oilaga, yoshlarga va axloqqa qarshi jinoyatlar
Konstitutsiya ota-onani bolalarni voyaga yetgunicha boqish va tarbiyalashga, voyaga yetgan mehnatga layoqatli farzandlarni esa ota-onaga g‘amxo‘rlik qilishga majbur qiladi. Shu majburiyatlarning jiddiy buzilishi Jinoyat kodeksida alohida jinoyat sifatida qo‘riqlanadi. Voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxsni moddiy ta’minlashdan bo‘yin tovlash — sud qarori yoki buyrug‘iga ko‘ra undirilishi lozim bo‘lgan aliment kabi mablag‘ni jami ikki oydan ortiq muddat to‘lamaslik; ota-onani ta’minlashdan bo‘yin tovlash ham sud qaroriga asoslanadi va uning muddati qonunda belgilangan. Bu jinoyatlar qasddan sodir etiladi, subyekti esa 18 yoshga to‘lgan, aqli raso, sud qaroriga ko‘ra ta’minot majburiyati yuklangan shaxs bo‘ladi; ba’zi hollarda jinoiy javobgarlikdan avval ma’muriy javobgarlik qo‘llanilgan bo‘lishi talab qilinadi. Voyaga yetmagan shaxsni g‘ayriijtimoiy xatti-harakatlarga (tilamchilik, spirtli ichimlik, giyohvand moddalar iste’moli, jinoyat qilish) jalb qilish ham jinoyat: aybdor yosh bolaning voyaga yetmaganligini bilgan bo‘lishi kerak, bunday harakat o‘quv yurti yoki o‘quvchilar bo‘ladigan joyda yoki bir necha bolaga nisbatan sodir etilsa, javobgarlik og‘irlashadi.
| Moddiy ta’minotdan bo‘yin tovlash | Aliment: jami ikki oydan ortiq to‘lamaslik; Ota-onani ta’minlashdan bo‘yin tovlash |
|---|---|
| Voyaga yetmaganni g‘ayriijtimoiy xatti-harakatga jalb qilish | Tilamchilik, spirtli ichimlik, giyohvand moddalar, jinoyat |
Kichik sinflar uchun o‘qish to‘garagini olib boradigan katta o‘quvchilar qoidalarga kelishdi: hech qachon bosim o‘tkazmaslik, xavfli o‘yinlarga chaqirmaslik va xavotirli narsa bo‘lsa o‘qituvchiga aytish. Kichik o‘quvchilar to‘garakda o‘zini xavfsiz his qildi.
Ijtimoiy xodimlar oilalar va bolalarga yordam beradi, maktab psixologlari bolalar xavfsizligini kuzatadi, yoshlar klublari rahbarlari bolalarni foydali mashg‘ulotlarga jalb qiladi.
Kichik bolalar uchun o‘n daqiqalik qiziqarli va xavfsiz mashg‘ulot rejasini yozing: xona ichida, kattalar ishtirokida.
Rolli o‘yin: «Maslahat markazi» — bir o‘quvchi ota-ona rolini, ikkinchisi huquqshunos rolini o‘ynaydi; huquqshunos sud qarori bo‘yicha ta’minot to‘lash majburiyati nimani anglatishini umumiy tarzda tushuntiradi.