Jamoat xavfsizligiga qarshi jinoyatlar
Jamoat xavfsizligiga qarshi jinoyatlarning obyekti — ko‘p odamlarning hayoti, sog‘lig‘i va xavfsiz yashashi. Mehnat muhofazasi qoidalarini buzish ish beruvchi yoki mas’ul shaxs texnika xavfsizligi talablariga rioya qilmasligi oqibatida xodim sog‘lig‘iga zarar yetishi yoki o‘limga olib kelishida namoyon bo‘ladi, mulkchilik shaklidan qat’i nazar jinoyat sanaladi. Sanitariya va epidemiyaga qarshi qoidalarni buzish — karantin, emlash yoki sanitariya talablarini buzib, kasallik tarqalishiga olib kelish xavfini yaratishdir. Yong‘in xavfsizligi qoidalarini buzish ko‘p hollarda ehtiyotsizlik oqibatida yuz beradi va yong‘in, odamlarga zarar yoki halokatga olib keladi. Bu jinoyatlarning subyektlari odatda xavfsizlikni ta’minlashga mas’ul mansabdor yoki xodim bo‘ladi, ya’ni ularning aybi ehtiyotsizlik shaklida bo‘lishi mumkin. Fuqaro uchun muhim qoida: ishda xavfsizlik ko‘rsatmalariga amal qilish, xavfli sharoitda ishlashni rad etish huquqi, yong‘in yoki baxtsiz hodisa vaqtida 101, 102, 103 raqamlariga qo‘ng‘iroq qilish va bolalar olov, elektr yoki kimyoviy moddalar bilan faqat kattalar nazoratida ishlashi.
| Jinoyat | Mohiyati |
|---|---|
| Mehnat muhofazasi qoidalarini buzish | Texnika xavfsizligiga rioya qilmaslik – xodim sog‘lig‘iga zarar yoki o‘lim |
| Sanitariya va epidemiyaga qarshi qoidalarni buzish | Karantin, emlash yoki sanitariya talablarini buzish – kasallik tarqalish xavfi |
| Yong‘in xavfsizligi qoidalarini buzish | Ko‘pincha ehtiyotsizlik: yong‘in, zarar yoki halokat |
Sinfda bir necha o‘quvchi shamollagach, maktab kasal o‘quvchilarni uyda qolishga, xonani esa tez-tez shamollatishga chaqirdi. Keyingi haftalarda kasal bo‘lganlar kamaydi.
Sanitariya shifokorlari yuqumli kasallikning oldini oladi, mehnat muhofazasi inspektorlari ish joylarini tekshiradi, yong‘in xavfsizligi xodimlari binolarni ko‘zdan kechiradi, qurilish rahbarlari ishchilar xavfsizligini ta’minlaydi.
Umumiy xonani sog‘lom saqlash uchun uch qadamli ro‘yxat yozing: havo almashtirish, tozalash va yo‘talganda o‘zini tutish.
Xavfsizlik marshruti: sinfda maktabdagi evakuatsiya yo‘llari sxemasini tuzing, chiqish eshiklarini belgilang va yong‘in chiqqanda harakat tartibini qisqa bosqichlar bilan yozing; amaliy mashq faqat o‘qituvchi rahbarligida o‘tkaziladi.