Er-xotinning shaxsiy huquq va majburiyatlari
Er-xotin huquq va majburiyatlari nikoh FHDYo organida ro‘yxatdan o‘tgan paytdan boshlab vujudga keladi. Shu daqiqadan ularning munosabatlari faqat axloq qoidalari bilan emas, qonun bilan ham tartibga solinadi. Shaxsiy nomulkiy huquqlar teng: er-xotin kasb, mashg‘ulot va yashash joyini erkin tanlaydi, oila masalalarini o‘zaro kelishib hal qiladi, familiyani esa nikohda bittasining familiyasini olish yoki o‘zinikida qolish orqali belgilaydi; ajralganda ham tanlangan familiyada qolish mumkin. Ota-ona farzandlarini tarbiyalash va ularning sog‘lig‘i, ta’limi, ma’naviy kamoloti uchun teng javobgar, ular voyaga yetmagan bolaning qonuniy vakillari hisoblanadi. Agar ota-ona bolaga shafqatsiz munosabatda bo‘lsa, ichkilik yoki giyohvandlikka berilib tarbiyaga zarar yetkazsa yoki huquqini suiiste’mol qilsa, sud prokuror va vasiylik organi ishtirokida ularni ota-onalik huquqidan mahrum qilishi mumkin; bu aliment to‘lash majburiyatidan ozod qilmaydi. Bolani ota-onasidan olish (ota-onalik huquqini cheklash) ham sud qarori bilan, mahrum qilmasdan amalga oshirilishi mumkin.
| Qachondan | Nikoh ro‘yxatdan o‘tgan paytdan |
|---|---|
| Shaxsiy nomulkiy huquqlar teng | Kasb, mashg‘ulot, yashash joyini erkin tanlash; Oila masalalarini kelishib hal qilish; Familiya: bittasinikini olish yoki o‘zinikida qolish |
| Ota-ona – teng javobgar | Farzandlarning tarbiyasi, sog‘lig‘i, ta’limi, ma’naviy kamoloti |
Yangi to‘garakning dars vaqtini kelishayotganda kengash faqat katta o‘quvchilar emas, kichik sinf o‘quvchilaridan ham qaysi vaqt ularga qulay ekanini so‘radi. Shunda hech kim to‘garakdan tashqarida qolmadi.
Vasiylik va homiylik organi xodimlari bola manfaatini aniqlaydi, oilaviy vositachilar kelishuvga yordam beradi, maktab psixologlari bola fikrini tinglaydi.
Guruh biror narsani hal qilayotganda eng kichik qatnashchidan fikrini so‘rang va uning gapi qarorni o‘zgartirgan-o‘zgartirmaganini yozing.
Rolli o‘yin: «Oilaviy kengash». Uch o‘quvchi ota, ona va o‘smir rolida bo‘lib, bola o‘qishi uchun qaysi to‘garakni tanlash masalasini kelishuv bilan hal qiladi; kuzatuvchilar qaror bola manfaatiga mosligini baholaydi.