XX asrning ikkinchi yarmida fan va madaniyatning rivojlanishi
XX asrning ikkinchi yarmida ilmiy-texnik inqilob avtomatlashtirish, elektronika va yangi materiallar orqali sanoat va kundalik hayotni o‘zgartirdi. 1947-yilda tranzistor ixtiro qilindi, 1958–1959-yillarda integral mikrosxema yaratildi (Jek Kilbi, Robert Noys) va kompyuterlar kichiklashib tarqaldi; 1969-yilda ARPANET, 1971–1972-yillarda elektron pochta paydo bo‘ldi va keyinchalik Internet shakllandi. Biologiyada 1953-yilda Uotson va Krik DNK tuzilishini ochdi, 1950-yillarda poliomielitga qarshi vaksina yaratildi. «Sovuq urush» raqobati kosmik poygani kuchaytirdi: 1957-yil 4-oktabrda birinchi sun’iy yo‘ldosh («Sputnik-1»), 1961-yil 12-aprelda Yuriy Gagarinning birinchi parvozi, 1963-yilda Valentina Tereshkova (birinchi ayol kosmonavt), 1969-yil 20-iyulda «Apollon-11» ekipaji Oyga qo‘ngan birinchi odamlar (Nil Armstrong, Edvin Oldrin) bo‘ldi. 1960-yilda lazer yaratildi (Teodor Meyman), N. Basov, A. Proxorov va Ch. Tauns ishlari 1964-yilda Nobel mukofotiga sazovor bo‘ldi. Madaniyatda abstraksionizm, pop-art, keyinchalik postmodernizm yo‘nalishlari, ommaviy musiqa va kino, urush va tinchlik mavzusidagi adabiyot, shuningdek Lotin Amerikasi adabiyoti (masalan, G. G. Markes) jahon e’tiborini tortdi; ommaviy madaniyat televideniye va radio orqali tez tarqaldi.
Sinf boshqa shahardagi sinfga maktab gazetasini elektron pochta orqali yubormoqchi edi. O‘quvchilar xatning mavzusini, salomlashuvni, iltimosni va xayrlashuvni oldindan yozib chiqdi. Aniq tuzilgan xat tez va tushunarli yetib bordi.
Tarmoq texnikalari aloqa ishlashini ta’minlaydi, o‘qituvchilar va kutubxonachilar masofadan ma’lumot almashadi, dasturchilar elektron xizmatlarni yaratadi.
Elektron xat qoralamasini qog‘ozga yozing: mavzu, salomlashuv, bitta iltimos va xayrlashuv. Qurilma shart emas.
Kashfiyot kartochkalari: 10 ta ixtiro (tranzistor, mikrosxema, DNK, lazer, Sputnik, Apollon-11, ARPANET, uyali aloqa, kompyuter, vaksina) yillarini topib, vaqt chizig‘ida joylashtiring va har birining hayotga ta’sirini yozing.