1946 – 1991-yillarda Sovet Ittifoqi (II): 1964–1991-yillar
1964-yildan 1982-yilgacha rahbarlik qilgan Leonid Brejnev davrida dastlab iqtisodiy islohotlar (1965) o‘tkazildi, 1970-yillarda esa o‘sish sekinlashdi, xomashyo va neft eksportiga bog‘liqlik oshdi, boshqaruv jumudlashdi; bu davr «turg‘unlik» deb ataladi. 1968-yilda Chexoslovakiyadagi islohotlar (Praga bahori) Varshava Shartnomasi qo‘shinlari kiritilishi bilan to‘xtatildi, 1979-yil dekabrda sovet qo‘shinlari Afg‘onistonga kiritildi va 1989-yilgacha davom etgan urush katta yo‘qotish keltirdi. Andropov va Chernenko qisqa davrdan so‘ng 1985-yil martda Mixail Gorbachyov rahbar bo‘ldi va «qayta qurish», «oshkoralik» hamda «yangicha siyosiy tafakkur» kursini e’lon qildi; 1986-yil aprelda Chernobil AESdagi avariya tizim kamchiliklarini ko‘rsatdi. 1988–1991-yillarda saylovlar, matbuot erkinligi va ko‘ppartiyaviylik kengaydi, respublikalarda milliy harakatlar kuchaydi, iqtisodiy qiyinchiliklar chuqurlashdi. 1991-yil 19–21-avgustda GKChP to‘ntarishga urindi va muvaffaqiyatsiz bo‘ldi; respublikalar birin-ketin mustaqillikni e’lon qildi (O‘zbekiston – 1991-yil 31-avgustda), 8-dekabrda Belovej kelishuvi bilan MDH tuzildi, 21-dekabrdagi Almati deklaratsiyasi bilan unga 11 respublika (jumladan O‘zbekiston) qo‘shildi, 25-dekabrda Gorbachyov iste’foga chiqdi va SSSR tugatildi.
Bir o‘quvchi zinadagi tutqich bo‘shab qolganini payqab, o‘qituvchiga darhol aytdi. Maktab aniq e’lon osib, tutqichni tuzatdi va hech kim yiqilmadi. Nosozlik haqidagi ma’lumot ertaroq va ochiq aytilsa, xavfning oldi olinadi.
Xavfsizlik tekshiruvchilari nosozliklarni qayd etadi, muhandislar nosozlik haqida xabar berish tizimini yuritadi, jamoatchilik bilan aloqa xodimlari aholiga aniq ma’lumot beradi.
Uyingiz yoki maktabingizdagi tuzatishni talab qiladigan bitta narsani toping va katta odamga nima, qayerda va qachondan beri ekanini aniq ayting.
Voqealar zinasi: GKChP, Belovej, Almati deklaratsiyasi, Gorbachyov iste’fosi va O‘zbekiston mustaqilligi kartochkalarini kronologik joylashtirib, har biri uchun bir jumlalik izoh yozing.