1918 – 1939-yillarda Xitoy va Hindiston
Xitoyda 1919-yil 4-mayda Pekinda talabalar Parij konferensiyasi qarorlariga qarshi namoyish qildi (Shandun masalasi) va bu milliy harakatga aylandi; 1921–1922-yillardagi Vashington konferensiyasida Xitoy suvereniteti tan olindi va Shandun qaytarildi. Sun Yatsen boshchiligidagi Gomindan 1925-yilda uning vafotidan so‘ng general Chan Kayshi qo‘l ostida 1926–1928-yillarda Shimolga yurish o‘tkazib, mamlakatni birlashtirdi va Nankinda hukumat tuzdi; 1927-yilda Gomindan bilan kommunistlar o‘rtasidagi hamkorlik uzildi va fuqarolar urushi boshlandi. Kommunistlar 1931-yilda qishloq hududlarida Xitoy Sovet Respublikasini e’lon qildi (rais Mao Szedun), 1934–1935-yillarda esa Uzoq yurishga chiqdi. 1931-yilda Yaponiya Manchjuriyani bosib oldi, 1936-yil dekabrdagi Sian voqeasidan so‘ng Gomindan va kommunistlar yaponlarga qarshi birlashdi, 1937-yilda keng miqyosli urush boshlandi. Hindistonda esa Birinchi jahon urushidan keyin Britaniya imtiyoz va’dalari bajarilmadi, 1919-yilda Amritsarda tinch yig‘ilish o‘qqa tutildi; Mohandas (Maxatma) Gandi boshchiligidagi Hindiston Milliy Kongressi zo‘ravonliksiz hamkorlik qilmaslik (1920–1922) va 1930-yilgi «Tuz yurishi» kabi harakatlarni uyushtirdi, 1935-yilgi qonun esa viloyatlarga cheklangan o‘zini o‘zi boshqarish berdi.
Sinf o‘quvchilari tanaffus qoidasidan norozi edi. Ular janjal qilmadi: sababini yozib, yechim taklif qilgan hurmatli xat tayyorladi va ko‘pchilik imzo qo‘ydi. Maktab rahbari xatni ko‘rib chiqdi.
Fuqarolik guruhlari murojaatlar tayyorlaydi, huquqshunoslar ularning to‘g‘ri rasmiylashtirilishiga yordam beradi, jurnalistlar jamoatchilik murojaatlari haqida xabar beradi.
Maktab yoki uydagi kichik bir narsani o‘zgartirishni so‘rab, sabab va taklif bilan uch gaplik muloyim iltimos yozing.
Ikki ustunli jadval: chap ustunda Xitoy, o‘ng ustunda Hindiston; har birida «Yetakchi – usul – natija» qatorlarini kitob va dars asosida to‘ldiring.