ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Germaniya va Italiya, 1946–1991

Darslar 22 · 1 ta dars · Sh. Ergashev, B. Xodjayev, J. Abdullayev. Jahon tarixi (1918–1991-yillar), 10-sinf, 1-nashr. «Turon-Iqbol» nashriyoti, Toshkent, 2017
22

1946 – 1991-yillarda Germaniya va Italiya

Darslik: 99–104-betlar
MaqsadGermaniyaning bo‘linishi va birlashishini, G‘arbiy Germaniya «iqtisodiy mo‘jizasi»ni hamda Italiya Respublikasi rivojini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
okkupatsiya zonalari · occupation zones«iqtisodiy mo‘jiza» · “economic miracle”Berlin devori · Berlin WallRim shartnomasi · Treaty of Rome
Tushuntirish

1945-yilda mag‘lub Germaniya AQSH, SSSR, Buyuk Britaniya va Fransiya zonalariga bo‘lindi, Berlin ham to‘rt sektorga bo‘lindi. «Sovuq urush» sharoitida 1949-yil 23-mayda G‘arbiy zonalarda Germaniya Federativ Respublikasi (GFR), 7-oktabrda sovet zonasida Germaniya Demokratik Respublikasi (GDR) tuzildi. GFRda kansler Konrad Adenauer (1949–1963) va iqtisod vaziri Lyudvig Erxard siyosati, Marshall rejasi va ijtimoiy bozor iqtisodiyoti tufayli 1950–1960-yillarda tez tiklanish («iqtisodiy mo‘jiza») yuz berdi; 1955-yilda GFR NATOga kirdi, 1957-yilda Rim shartnomasining asoschilaridan biri bo‘ldi. GDRda bir partiyaviy tizim va rejali iqtisodiyot bo‘ldi; ko‘p odam G‘arbga ketgani sababli 1961-yil 13-avgustda Berlin devori qurildi. 1969–1974-yillarda Villi Brandt «Sharqiy siyosat» bilan Sharqiy Yevropa mamlakatlari bilan munosabatlarni yaxshiladi. 1989-yil kuzida GDRda ommaviy norozilik avj oldi, 9-noyabrda devor ochildi, 1990-yil 3-oktabrda Germaniya birlashdi (kansler Gelmut Kol). Italiyada 1946-yil 2-iyundagi referendumda respublika tanlandi, 1948-yil 1-yanvarda yangi konstitutsiya kuchga kirdi; Italiya NATO (1949) va Rim shartnomasi (1957) ishtirokchisi bo‘ldi, 1950–1960-yillarda iqtisodiy o‘sish («iqtisodiy mo‘jiza») kuzatildi, 1970–1980-yillarda esa hukumatlar tez-tez almashdi, terrorizm va uyushgan jinoyatchilik jiddiy muammo bo‘ldi.

1949FRG (23 may), GDR (7 okt.)1955FRG NATOda1957Rim shartnomasi1961Berlin devori (13 avg.)1989Devor ochildi (9 noyabr)1990Birlashish (3 okt.)
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ikki qo‘shni hovlini to‘siq ikkiga bo‘lib qo‘ydi va qarindoshlar bir-birinikiga borishi qiyinlashdi. Keyin to‘siqda eshik ochildi va qatnov yana oson bo‘ldi. Chiziq odamlarning kundalik hayotiga ta’sir qiladi. (Bu kichik o‘xshatish.)

Kim ishlatadi

Shaharsozlar yo‘l va to‘siqlarning odamlar harakatiga ta’sirini hisobga oladi, chegara va bojxona xodimlari o‘tish qoidalarini qo‘llaydi, sayohat tashkilotchilari hujjat talablarini tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Ko‘cha yoki mahallangizning oddiy xaritasini chizing va o‘rtaga to‘siq qo‘yilsa, borish qiyinlashadigan ikki joyni belgilang.

Namunalar
Berlin devori: 1961-yildan 1989-yilgacha Sharqiy va G‘arbiy Berlinni ajratdi; uni kesib o‘tishga uringanlar orasida qurbonlar bo‘ldi. 1989-yil 9-noyabr kechasi chegara ochilishi bo‘yicha e’lon odamlarning ommaviy o‘tishiga olib keldi.
GermaniyaItaliya
1949: FRG va GDR1946: referendum, respublika
1955: NATO1949: NATO
1957: Rim shartnomasi1957: Rim shartnomasi
Italiya va Germaniya taqqoslanadi: ikkalasi ham fashistik/natsistik o‘tmishdan keyin demokratik konstitutsiya qabul qildi, NATO va Yevropa integratsiyasiga qo‘shildi; farqi – Germaniya ikkiga bo‘lingan, Italiya esa yagona davlat bo‘lib qoldi.
Sinfda faoliyat

Xaritada GFR va GDRning chegaralarini, Berlinning 4 sektorini va «Berlin devori» chizig‘ini belgilang; keyin 1990-yil birlashish sanasini yozing.

Mashq
1
GFR va GDR qachon tuzilgan?
2
Berlin devori qachon qurildi va qachon ochildi?
3
Germaniya qachon birlashdi?
4
Italiya respublikaga qachon va qanday o‘tdi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliEski radiodan bepul energiya?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →