1946 – 1991-yillarda Hindiston va Pokiston
Birinchi jahon urushidan keyingi kurash va Ikkinchi jahon urushining zaiflashtirgan ta’siri tufayli Buyuk Britaniya Hindistonni tark etishga qaror qildi. Hindiston Milliy Kongressi va Musulmon Ligasi o‘rtasidagi kelishuvga erishilmagach, Britaniya Hindistoni ikki davlatga bo‘lindi: Pokiston 1947-yil 14-avgustda, Hindiston 15-avgustda mustaqil bo‘ldi. Bo‘linish millionlab odamning ko‘chishiga va ommaviy zo‘ravonlikka sabab bo‘ldi (halok bo‘lganlar soni haqida baholar yuz mingdan bir necha millionlargacha farq qiladi); 1948-yil 30-yanvarda Maxatma Gandi o‘ldirildi. Hindistonda Javoharlal Neru boshchiligida 1950-yil 26-yanvarda kuchga kirgan konstitutsiya parlament demokratiyasi va dunyoviy davlat asosini yaratdi; tashqi siyosatda Neru qo‘shilmaslik yo‘lini tutdi, ichkarida davlat sektoriga tayangan industrlashtirish olib borildi, 1960–1970-yillarda «yashil inqilob» g‘alla ishlab chiqarishni oshirdi. Hindiston va Pokiston 1947–1948 va 1965-yillarda asosan Kashmir masalasi tufayli, 1971-yilda esa Sharqiy Pokistondagi inqiroz munosabati bilan urushdi; 1966-yil yanvarda Toshkentda sovet vositachiligida Toshkent deklaratsiyasi imzolandi; 1971-yilgi urushdan so‘ng Sharqiy Pokiston Bangladesh nomi bilan mustaqil bo‘ldi. Indira Gandi (bosh vazir 1966–1977 va 1980–1984) davrida 1975–1977-yillarda favqulodda holat joriy qilindi. Pokistonda 1958-yil va 1977-yilda harbiy to‘ntarishlar bo‘ldi (general Ayub Xon, Ziyo ul-Haq), 1988-yilda Benazir Bxutto musulmon dunyosida birinchi ayol bosh vazir bo‘ldi.
Xaritada Hindiston, Pokiston, Bangladesh va Kashmir mintaqasini toping; har bir davlat mustaqillik yilini yozing (1947, 1947, 1971).