ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Ikkinchi jahon urushi: boshlanishi va borishi

Darslar 15 · 1 ta dars · Sh. Ergashev, B. Xodjayev, J. Abdullayev. Jahon tarixi (1918–1991-yillar), 10-sinf, 1-nashr. «Turon-Iqbol» nashriyoti, Toshkent, 2017
15

Ikkinchi jahon urushi va uning yakunlari (I): urushning boshlanishi va borishi

Darslik: 67–75-betlar
MaqsadIkkinchi jahon urushining sabablari, boshlanishi va asosiy bosqichlarini (1939–1945) xronologik tartibda bayon qilish.
Yangi so‘zlar
antigitler koalitsiya · anti-Hitler coalitionUchlar pakti · Tripartite Pact«Barbarossa» rejasi · Operation BarbarossaStalingrad jangi · Battle of Stalingrad
Tushuntirish

Ikkinchi jahon urushining sabablari orasida Versal tizimining zaifligi, 1929-yilgi inqirozdan keyingi iqtisodiy va siyosiy beqarorlik, Germaniya, Italiya va Yaponiyadagi tajovuzkor rejimlar hamda «tajovuzkorga yon berish» siyosati bor edi. 1938-yil martda Avstriya Germaniyaga qo‘shib olindi (anshlyus), 1938-yil 29–30-sentabrdagi Myunxen kelishuvi bilan Sudet viloyati berildi, 1939-yil martda Chexoslovakiya bo‘lib tashlandi; 1939-yil 23-avgustda Germaniya va SSSR hujum qilmaslik shartnomasini (Molotov–Ribbentrop pakti) imzoladi. 1939-yil 1-sentabrda Germaniya Polshaga hujum qildi, 3-sentabrda Buyuk Britaniya va Fransiya urush e’lon qildi; 17-sentabrda SSSR qo‘shinlari Polshaning sharqiy qismiga kirdi. 1940-yilda Germaniya Daniya, Norvegiya, Niderlandiya, Belgiya va Fransiyani egalladi (Parij 14-iyunda olindi), Buyuk Britaniya esa havo jangida o‘zini himoya qildi; 1940-yil 27-sentabrda Germaniya, Italiya va Yaponiya Uchlar paktini imzoladi. 1941-yil 22-iyunda Germaniya SSSRga hujum qildi («Barbarossa»), avgustda Atlantik xartiya e’lon qilindi, 7-dekabrda Yaponiya Pyorl-Xarborga hujum qilib, AQSHni urushga tortdi. 1941-yil dekabrda Moskva ostonasida nemis hujumi to‘xtatildi, 1942-yil iyulda boshlangan Stalingrad jangi sovet qo‘shinlarining noyabrdagi qarshi hujumi va 1943-yil 2-fevralda qurshovdagi nemis armiyasining taslim bo‘lishi bilan tugadi – urushda burilish yuz berdi; 1944-yil 6-iyunda ittifoqchilar Normandiyaga qo‘shin tushirdi.

19391 sentabr: Polsha1940Parij 14 iyun194122 iyun SSSR; Perl-Xarbor1943Stalingrad 2 fevral1944Normandiya 6 iyun
300020001000010002000eramizdan avvaleramizdan keyin1939 e.

1939 e. → XX asr e. · II ming yillik

Bizning kunimizdan: 87 yil oldin

Asr = 100 yil. 1-asr: 1–100-yillar. Eramizdan avvalgi yillar kamayib boradi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Hovlida kichik tortishuv boshlandi. Bir bola do‘stini chaqirdi, ikkinchisi ham o‘z do‘stlarini chaqirdi va tortishuv katta janjalga aylandi. Katta qo‘shni boshidayoq ikkalasini tinglagani uchun janjal bunchalik kattalashmasligi mumkin edi. (Bu kichik o‘xshatish.)

Kim ishlatadi

Vositachilar va maktab maslahatchilari nizoni boshida tinchitadi, diplomatlar kelishuv topishga harakat qiladi, jurnalistlar voqealar qanday bosqichlarda kuchayganini tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘ylab ko‘rgan biror kichik kelishmovchilikni tanlang va uni to‘xtatish mumkin bo‘lgan uchta joyni yozing.

Namunalar
Antigitler koalitsiya: 1941-yil iyunda Britaniya va Sovet Ittifoqi o‘rtasida hamkorlik boshlandi, 1941-yil dekabrdan AQSH qo‘shildi, 1942-yil 1-yanvardagi Birlashgan Millatlar Deklaratsiyasini 26 davlat imzoladi. Ittifoqchilar «Katta uchlik»: SSSR, AQSH, Buyuk Britaniya.
JangMaydon
StalingradSharqiy front
MidveyTinch okean
El-AlameinShimoliy Afrika
Burilish nuqtalari: Stalingrad (1942–1943), Tinch okeanida Midvey (1942-yil iyun), Shimoliy Afrikada Al-Alamayn (1942-yil kuz). Bu janglardan so‘ng tashabbus ittifoqchilar qo‘liga o‘tdi.
Sinfda faoliyat

Xaritada 1939–1942-yillarda Germaniya egallagan hududlarni bosqichma-bosqich bo‘yang va har bir bosqichning yilini yozing.

Mashq
1
Ikkinchi jahon urushi qachon boshlandi?
2
Germaniya SSSRga qachon hujum qildi va reja qanday nomlangan?
3
AQSH urushga qanday va qachon kirdi?
4
Nima uchun Stalingrad jangi burilish nuqtasi hisoblanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDerazalarni yopish isitishni kamaytirdimi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →