1946 – 1991-yillarda Afrika mamlakatlari
Ikkinchi jahon urushidan keyin Afrikada milliy-ozodlik harakati kuchaydi: 1945-yilda Manchesterda V Panafrika kongressi bo‘lib o‘tdi. 1951-yilda Liviya, 1956-yilda Sudan, Marokash va Tunis, 1957-yilda Gana (Kvame Nkruma rahbarligida Saxaradan janubdagi birinchi mustaqil mustamlaka) mustaqil bo‘ldi; Misrda 1952-yilgi inqilobdan keyin Jamol Abdul Nosir hokimiyatga keldi, 1956-yil Suvaysh kanali inqirozi bo‘ldi. Jazoirda mustaqillik uchun urush 1954–1962-yillarda davom etdi va Fransiya uni tan oldi (1962). 1960-yil «Afrika yili» deb ataladi: bir yilning o‘zida 17 ta mustamlaka (Nigeriya, Kongo, Senegal va boshqalar) mustaqil bo‘ldi. 1963-yilda Addis-Abebada Afrika Birligi Tashkiloti (ABT) tuzildi va u mustamlakachilikdan meros qolgan chegaralarni o‘zgartirmaslik tamoyilini qabul qildi. 1974-yilda Portugaliyadagi inqilobdan so‘ng uning mustamlakalari mustaqil bo‘ldi: Gvineya-Bisau (1974-yilda tan olindi), Angola va Mozambik (1975); Zimbabve 1980-yilda, Namibiya 1990-yilda mustaqil bo‘ldi. Yangi davlatlar siyosiy beqarorlik, chegaralarning sun’iyligi, etnik ziddiyatlar, qashshoqlik, harbiy to‘ntarishlar va «sovuq urush» aralashuvi muammolariga duch keldi. Janubiy Afrikada 1948-yildan hukmron bo‘lgan aparteid irqiy ajratish tizimi bo‘lib, uni BMT va ko‘pchilik davlatlar qoraladi; Nelson Mandela 1990-yil 11-fevralda ozod qilindi va 1991-yilga kelib aparteidning asosiy qonunlari bekor qilindi.
O‘qituvchi guruhlarni bolalardan so‘ramay tuzib qo‘ydi, ba’zi do‘stlar ajralib qoldi va birga ishlay olmay qoldi. Keyingi safar o‘qituvchi avval hammaning fikrini so‘radi va guruhlar yaxshi ishladi. Chiziq chizishdan oldin ta’sirlangan odamlarni tinglash muhim. (Bu kichik o‘xshatish.)
Yer o‘lchovchilar va kartograflar chegaralarni belgilaydi, mahalliy kengashlar hududlar bo‘yicha qaror qabul qiladi, vositachilar chegara bahslarini tinchitadi.
Biror narsani (masalan, uy ishlarini) bo‘lishishdan oldin har bir kishining fikrini so‘rang va natija o‘zgarish-o‘zgarmasligini yozing.
Yil bo‘yicha taxta: 1951–1990-yillardagi 12 ta mustaqillik sanasini kartochka bilan yilga qarab joylashtiring va «Afrika yili»ni ajratib belgilang.