ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Fransiya, 1918–1939

Darslar 4 · 1 ta dars · Sh. Ergashev, B. Xodjayev, J. Abdullayev. Jahon tarixi (1918–1991-yillar), 10-sinf, 1-nashr. «Turon-Iqbol» nashriyoti, Toshkent, 2017
4

1918 – 1939-yillarda Fransiya

Darslik: 16–19-betlar
MaqsadFransiyaning urushlararo iqtisodiy va siyosiy rivojini, Xalq fronti va Uchinchi respublika inqirozini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
Elzas va Lotaringiya · Alsace and LorraineMilliy blok · National BlocXalq fronti · Popular FrontUchinchi respublika · Third Republic
Tushuntirish

Fransiya Birinchi jahon urushida g‘olib chiqdi, ammo shimoliy-sharqdagi sanoat hududlari vayron bo‘ldi, frank qadrsizlandi va mamlakat AQShdan qarzdor bo‘ldi. Versal shartnomasiga ko‘ra u Elzas va Lotaringiyani qaytarib oldi, Saar ko‘mir havzasidan 15 yil foydalanish huquqini va Germaniya mustamlakalarining bir qismini mandat sifatida oldi. 1920-yillarda avtomobilsozlik, samolyotsozlik va kimyo sanoati o‘sdi, qishloq xo‘jaligi esa sust edi. 1919-yil noyabr saylovida o‘ng partiyalarning Milliy bloki g‘olib chiqdi; 1929–1933-yillardagi jahon iqtisodiy inqirozi Fransiyaga 1930-yildan ta’sir qildi, ishsizlik oshdi, hukumatlar tez-tez almashdi. 1934-yilda o‘ta o‘ng ligalar ko‘cha tartibsizliklari uyushtirdi, shundan so‘ng chap kuchlar birlashib Xalq frontini tuzdi; uning hukumati 1936-yilda Leon Blyum boshchiligida ish haqini oshirish, 40 soatlik ish haftasi va haq to‘lanadigan ta’til kabi islohotlarni o‘tkazdi. Tashqi siyosatda Fransiya xavfsizlikni Buyuk Britaniya bilan hamkorlik va Versal tartibini saqlashda ko‘rdi; 1938-yilgi Myunxen kelishuvini qo‘llab, 1939-yil 3-sentabrda Germaniyaga urush e’lon qildi, 1940-yil iyunda esa mag‘lub bo‘ldi va Uchinchi respublika tugadi.

1919Milliy blok g‘alabasi1930Inqiroz Fransiyada1934O‘ta o‘ng tartibsizliklar1936Xalq fronti hukumati1939Urush1940Mag‘lubiyat
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Mahallada turli fikrdagi qo‘shnilar bir-birini ko‘p narsada qo‘llamasdi. Ammo ko‘chadagi chiroq buzilib, qorong‘ida yurish xavfli bo‘lganda, ular umumiy talabni yozib, birga murojaat qilishdi. Chiroq tuzatildi.

Kim ishlatadi

Jamoat tashkilotlari va kasaba uyushmalari vakillari umumiy talab atrofida odamlarni birlashtiradi, kengashlardagi deputatlar turli guruhlar o‘rtasida kelishuv topadi.

Bugun sinab ko‘ring

Sinfdagi fikri sizdan farq qiladigan bir o‘rtog‘ingiz bilan suhbatlashing va ikkalangiz ham istaydigan bitta narsani toping.

Namunalar
Xalq fronti sababi: 1934-yilgi o‘ta o‘ng tartibsizliklar chap partiyalarni (sotsialistlar, radikallar, kommunistlar) birlashishga undadi. 1936-yilgi saylovda ular g‘alaba qozondi.
Mag‘lubiyat: 1940-yil 14-iyunda nemis qo‘shinlari Parijga kirdi; iyul oyida Vishi rejimi tuzildi va Uchinchi respublika amalda tugadi. Sababi tashqi (Germaniya kuchi) va ichki (siyosiy parokandalik, strategik xatolar) omillar yig‘indisi edi.
Sinfda faoliyat

Jadval-o‘yin: ikki guruh «G‘alaba natijalari» va «Qiyinchiliklar» ustunlarini to‘ldiradi (masalan, Elzas va Lotaringiya – Saar – vayron sanoat – qarz). Kim ko‘p aniq fakt keltirsa, shu yutadi.

Mashq
1
Fransiya Versal shartnomasiga ko‘ra qaysi hududlarni qaytarib oldi?
2
Xalq fronti hukumati qanday ijtimoiy choralarni ko‘rdi?
3
Nemis qo‘shinlari Parijga qachon kirdi?
4
Nima uchun jahon iqtisodiy inqirozi Fransiyaga AQSH va Germaniyadagidan kechroq ta’sir qildi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUstozlar kuni: «bepul karta» xabariHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →