1918 – 1939-yillarda Amerika Qo‘shma Shtatlari
Birinchi jahon urushidan keyin AQSH Yevropaning qarzdoridan kreditoriga aylandi va 1920-yillarda elektrotexnika, avtomobilsozlik, kimyo, radio, kino kabi sohalar jadal o‘sdi. Ommaviy ishlab chiqarish avtomobil, radio, sovitkich kabi buyumlarni keng tarqatdi, lekin boylik notekis bo‘lgan va fond birjasida ko‘pchilik qarz hisobiga aksiya sotib olgan edi. 1929-yil 24-oktabrda Nyu-York fond birjasidagi tushish inqirozni boshladi: 1929–1932-yillarda sanoat ishlab chiqarishi taxminan yarmiga qisqardi, ishsizlar soni 13 million atrofiga yetdi. Prezident Gerbert Guver (1929–1933) davlat aralashuvini cheklashga intildi; 1932-yilda Franklin Ruzvelt saylandi va 1933-yildan «Yangi kurs»ni boshladi: banklarni tartibga solish, ommaviy jamoat ishlari, ishsizlarga yordam va 1935-yilda ijtimoiy ta’minot qonuni. Tashqi siyosatda AQSH izolatsionizmga tayandi, 1930-yillarda neytralitet qonunlarini qabul qildi, 1933-yilda SSSR bilan diplomatik aloqa o‘rnatdi va faqat 1941-yil 7-dekabrda Pyorl-Xarborga qilingan hujumdan so‘ng urushga kirdi.
Sinfda kolleksiya kartochkalarini almashish urfga kirdi. Bir kartochka hamma xohlagani uchun «qimmat» bo‘lib ketdi, ba’zilar uni qarzga olib sotib oldi. Moda o‘zgargach, kartochkaning bahosi tushdi, qarz esa qoldi. (Bu o‘xshatish: narx va haqiqiy qiymat har doim ham bir xil bo‘lmaydi.)
Iqtisodchilar narxlar sababsiz oshib ketayotgan bozorni kuzatadi, bank xodimlari qarz shartlarini tushuntiradi, oilalar xarid qilishdan oldin narxni ehtiyoj bilan solishtiradi.
Sotib olishni orzu qilgan bir narsani tasavvur qiling va qog‘ozga «kerakmi yoki xohlayapmanmi» deb yozing. Bu mashq faqat o‘ylash uchun, haqiqiy xarid shart emas.
«Ruzvelt radioda» mashqi: o‘quvchilar 1933-yilgi radiosuhbat uslubida 5 ta jumla bilan «Yangi kurs» maqsadlarini xalqqa tushuntiradi; sinf jumlalarni faktlarga tekshiradi.