Ikkinchi jahon urushidan keyingi xalqaro munosabatlar: «sovuq urush»ning boshlanishi
«Sovuq urush» – 1940-yillarning o‘rtalaridan 1980-yillarning oxirigacha AQSH va uning ittifoqchilari bilan SSSR va uning ittifoqchilari o‘rtasidagi, to‘g‘ridan to‘g‘ri katta urushga aylanmagan siyosiy, iqtisodiy, mafkuraviy va harbiy qarama-qarshilik. Uning boshlanishida Yevropaning bo‘linishi, Sharqiy Yevropada sovet ta’sirining kuchayishi va AQSHning yadro monopoliyasi turdi; 1946-yil martda Cherchill Fultonda «temir parda» iborasini ishlatdi, 1947-yilda AQSH Truman doktrinasini e’lon qildi va iyunda Marshall rejasini taklif etdi, Sharqiy Yevropa davlatlari (SSSR bosimi bilan) undan voz kechdi. 1948–1949-yillarda Berlin blokadasi bo‘lib o‘tdi, 1949-yil aprelda NATO, yanvarda O‘IYK (SEV) tuzildi, 1955-yilda esa Varshava Shartnomasi Tashkiloti paydo bo‘ldi; 1949-yilda SSSR yadro qurolini sinadi. Qarama-qarshilik Koreya urushi (1950–1953), Berlin devori (1961), Karib inqirozi (1962) va Vyetnam urushi kabi hodisalarda namoyon bo‘ldi. 1970-yillarda yumshash (detant) davri: 1972-yil SQCH-1 shartnomasi va 1975-yilgi Xelsinki Yakunlovchi akti; 1979-yil dekabrda sovet qo‘shinlarining Afg‘onistonga kirishi keskinlikni qayta kuchaytirdi. 1985-yildan Gorbachyov va Reygan uchrashuvlari, 1987-yil dekabrdagi o‘rta va qisqa masofali raketalar to‘g‘risidagi shartnoma, 1989-yilgi Sharqiy Yevropadagi o‘zgarishlar va 1991-yilda SSSRning tarqalishi «sovuq urush»ning tugashiga olib keldi.
Ikki sinf ko‘rik-tanlovda raqobatlashdi. Ular to‘qnashuvga yo‘l qo‘ymaslik uchun qoidalarni oldindan kelishdi: har bir jamoada nechta yordamchi bo‘lishi mumkin va natijani kim tekshiradi. Raqobat davom etdi, lekin janjal bo‘lmadi. (Bu kichik o‘xshatish.)
Muzokarachilar raqobatdagi tomonlar o‘rtasida qoidalar kelishadi, tekshiruvchilar kelishuv bajarilishini nazorat qiladi, sport hakamlari raqobat adolatli o‘tishini ta’minlaydi.
Do‘stlar bilan do‘stona o‘yin uchun ikkala tomon ham tekshira oladigan ikkita qoida o‘ylab toping.
Ittifoqlar jadvali: NATO, Varshava Shartnomasi, O‘IYK va Qo‘shilmaslik harakati uchun tuzilgan yili, vazifasi va 3 ta a’zo davlatni jadvalga yozing.