Ikkinchi jahon urushidan keyingi xalqaro munosabatlar: «sovuq urush»ning boshlanishi
«Sovuq urush» – 1940-yillarning o‘rtalaridan 1980-yillarning oxirigacha AQSH va uning ittifoqchilari bilan SSSR va uning ittifoqchilari o‘rtasidagi, to‘g‘ridan to‘g‘ri katta urushga aylanmagan siyosiy, iqtisodiy, mafkuraviy va harbiy qarama-qarshilik. Uning boshlanishida Yevropaning bo‘linishi, Sharqiy Yevropada sovet ta’sirining kuchayishi va AQSHning yadro monopoliyasi turdi; 1946-yil martda Cherchill Fultonda «temir parda» iborasini ishlatdi, 1947-yilda AQSH Truman doktrinasini e’lon qildi va iyunda Marshall rejasini taklif etdi, Sharqiy Yevropa davlatlari (SSSR bosimi bilan) undan voz kechdi. 1948–1949-yillarda Berlin blokadasi bo‘lib o‘tdi, 1949-yil aprelda NATO, yanvarda O‘IYK (SEV) tuzildi, 1955-yilda esa Varshava Shartnomasi Tashkiloti paydo bo‘ldi; 1949-yilda SSSR yadro qurolini sinadi. Qarama-qarshilik Koreya urushi (1950–1953), Berlin devori (1961), Karib inqirozi (1962) va Vyetnam urushi kabi hodisalarda namoyon bo‘ldi. 1970-yillarda yumshash (detant) davri: 1972-yil SQCH-1 shartnomasi va 1975-yilgi Xelsinki Yakunlovchi akti; 1979-yil dekabrda sovet qo‘shinlarining Afg‘onistonga kirishi keskinlikni qayta kuchaytirdi. 1985-yildan Gorbachyov va Reygan uchrashuvlari, 1987-yil dekabrdagi o‘rta va qisqa masofali raketalar to‘g‘risidagi shartnoma, 1989-yilgi Sharqiy Yevropadagi o‘zgarishlar va 1991-yilda SSSRning tarqalishi «sovuq urush»ning tugashiga olib keldi.
Ittifoqlar jadvali: NATO, Varshava Shartnomasi, O‘IYK va Qo‘shilmaslik harakati uchun tuzilgan yili, vazifasi va 3 ta a’zo davlatni jadvalga yozing.