JasurO‘rtacha 6,2 N, ideal 5 N emas. Yuk 0,5 m, tortilgan uchi 2 m: kirgan ish 6,2 · 2 = 12,4 J, chiqqan ish 20 · 0,5 = 10 J. FIK ≈ 81 %.
Siz
Uchinchi kalit: energiya tejalmaydi, aksincha, ishqalanish tufayli sarf ko‘proq.
Informatika
🔒Qulf 5: Jadval va o‘rtacha
Topshiriq: Access da jadval ustunining o‘rtachasini qaysi vosita ko‘rsatadi?
🔑 Kalit: O‘rtacha 6,2 N; kirgan ish 6,2 · 2 = 12,4 J, foydali ish 20 · 0,5 = 10 J: FIK ≈ 81 %, energiya tejalmaydi.
Z
ZarinaTest haftasi: Tasks are urgent or important. Let’s plan the day in advance and divide tasks into small steps.
A
AnvarYou should switch off phone notifications — they are a distraction! And you ought to do one thing at a time.
M
MalikaCalendar entry: 10 December, 14:00, Check the advert. Each entry needs a date, a time and a short task name.
J
JasurMake a list! — that’s an imperative. You should make a list — that’s a modal. Both give advice.
Ingliz tili
🔒Qulf 6: Rejalashtirish
Topshiriq: Calendar yozuvida nimalar bo‘lishi kerak?
Z
ZarinaGeografiyada ning ikki usuli bor: sifat usuli — so‘zlar bilan («qulay»), miqdor usuli — raqamlar bilan, masalan, faol haroratlar yig‘indisi.
A
AnvarReklamada «juda yengil», «ajoyib» — sifat so‘zlari. Raqamlar esa faqat ikkita: «4 marta» va «75 %». Birinchisini o‘lchadik, ikkinchisini yo‘q.
M
MalikaReklamada yana: «Ilgagi payvandlangan». Kimyo darsidan: asetilen kislorodda yonganda alanga ≈ 3000 °C bo‘lib, metallarni payvandlash va kesishda ishlatiladi.
J
JasurAsetilen : uchbog‘i bor, formulasi C₂H₂. Kalsiy karbid + suv: CaC₂ + 2H₂O → C₂H₂↑ + Ca(OH)₂. Bu gap to‘g‘ri, lekin energiya da’vosi haqida hech narsa demaydi.
Siz
Reklamada to‘g‘ri gaplar ham bor — shuning uchun hukm «yolg‘on» emas. Ularni ajratib yozamiz.
🔑 Kalit: Reklamada faqat ikki raqam bor: «4 marta» (asosan tasdiqlandi) va «75 %» (rad etildi); qolgani — «juda yengil» kabi sifat so‘zlari.
Payshanba
Z
ZarinaAdabiyotda «Boburnoma» — xotira-solnoma: darslikka ko‘ra, u taxminan 50 yilni qamrab oladi, ammo 1508–1520, 1525 va 1530-yillar voqealari unda aks etmagan.
A
AnvarDarslik muallifning ini, voqealarni aniq va ixcham bayon etishini ta’kidlaydi. Yaxshi manba nimani aytmaganini ham bildiradi.
J
JasurReklama esa ishqalanishni, yo‘l uzayishini va sinov usulini aytmagan.
M
MalikaTarixda ham shunday: 1919-yil 4-mayda Pekinda talabalar namoyishi — bu sana hujjatlarda yozilgan. Yoki Hindiston Milliy Kongressi — tarafdori. Ommaviylik emas, hujjat dalil bo‘ladi.
Siz
Reklamada «10 000 mamnun mijoz» deyilgan, lekin hujjat yo‘q. Ommaviylik isbot emas.
AdabiyotJahon tarixi
🔒Qulf 8: Manba nima demaydi?
Topshiriq: Qaysi biri ishonchli manbaning belgisi?
A
AzizMening pomidor ko‘chatim shkafda oqarib ketdi. Uning urug‘lari ham oq ko‘chat beradimi?
Z
ZarinaYo‘q: bu — genotip o‘zgarmaydi, belgi muhitga qarab reaksiya normasi ichida o‘zgaradi va irsiylanmaydi. Mutatsiya esa genetik materialning o‘zgarishi.
A
AnvarInson genetikasida ham tekshirish usullari bor: va : bir xil egizaklar genetik jihatdan bir xil, farq muhitdan kelib chiqadi.
M
MalikaEgizaklar usuli — fakt-chek ga o‘xshaydi: bitta narsani o‘zgartiramiz, qolganini ushlab turamiz. Bizning modelimiz ham shunday: blok o‘zgarmadi, faqat arqon soni.
Siz
Savolga javob: Aziz, ko‘chat shkafda oqargan — bu muhit ta’siri. Urug‘lar oddiy bo‘ladi.
Biologiya
🔒Qulf 9: O‘zgaruvchanlik
Topshiriq: Qorong‘uda oqargan ko‘chat belgisi irsiylanadimi?
Juma
M
MalikaReklamaning ikki qismini yozamiz: «kuch 4 marta kam» — ideal holda to‘g‘ri (5 N), haqiqatda ≈6 N, ya’ni ≈3 marta. «Energiyaning 75 % tejaladi» — noto‘g‘ri.
A
AnvarIsh tejalmaydi: yo‘l 4 marta uzayadi. Ishqalanish tufayli kirgan ish 12,4 J, foydali 10 J.
Z
ZarinaSifat so‘zlari va uslub shubha uyg‘otdi, lekin hukmni o‘lchovlar hal qiladi.
J
JasurHukm: MISLEADING. Blok kuchni kamaytiradi, lekin energiyani tejamaydi. Kattalar bilan yuk ko‘targanda esa xavfsizlikka rioya qilamiz.
Siz
Mos. Hisobotni yozamiz.
Fizika
🔒Qulf 10: Hukm
Topshiriq: Hukmni asosan qaysi kalitlar hal qildi?
★
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 11 ta fanni birlashtirdi.
MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaAdabiyotBiologiyaFizikaGeografiya (Amaliy geografiya)Jahon tarixiKimyo (Organik kimyo)Rus tili
0 / 13 yulduz
Jamoa hisoboti
Blok kuchni tejaydi, energiyani emas — MISLEADING
Da’vo: «To‘rt arqonli blok kuch va energiyaning 75 foizini tejaydi». Hukm: MISLEADING. Maketda 20 N yuk ≈6 N bilan ko‘tarildi (ideal 5 N): kuch haqiqatan ancha kam (≈3 marta). Lekin arqon 4 marta uzun tortiladi, ishqalanish tufayli kirgan ish 12,4 J, foydali ish 10 J — energiya tejalmaydi. Nima qilish kerak: «tejaydi» so‘zini raqam va sinov bilan solishtiring.
— 10-B jamoa
Topilgan kalitlar
Modelda 2 kg yuk (≈20 N) to‘rt arqonli blokda ≈6 N bilan ko‘tarildi: kuch ≈3 marta kam, ideal holda 4 marta (5 N).
Yukni 0,5 m ko‘tarish uchun arqonni 4 · 0,5 = 2 m tortish kerak: kuch ÷ 4, yo‘l × 4 — ish tejalmaydi.
O‘rtacha 6,2 N; kirgan ish 6,2 · 2 = 12,4 J, foydali ish 20 · 0,5 = 10 J: FIK ≈ 81 %, energiya tejalmaydi.
Reklamada faqat ikki raqam bor: «4 marta» (asosan tasdiqlandi) va «75 %» (rad etildi); qolgani — «juda yengil» kabi sifat so‘zlari.
Yulduzli savollar
Blokli mexanizmda kuch kamayganda nima ortadi?
Reklamaning qaysi qismi tasdiqlandi?
O‘ylab ko‘r: 6 arqonli blokda yuk 0,5 m ko‘tarilsa, tortiladigan uch necha metr yuradi?