ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Davlat va huquq asoslari

Huquqiy ong va huquqiy madaniyat

Darslar 21 · 1 ta dars · O. Karimova, N. Ismatova, Sh. Sariqov, O. Amanova (E. Sariqovning uslubiy tahriri ostida). O‘zbekiston davlati va huquqi asoslari, 8-sinf. «Huquq va Jamiyat» nashriyoti, Toshkent, 2019
21

Huquqiy ong va huquqiy madaniyat

Darslik: 115–119-betlar
MaqsadHuquqiy ong va huquqiy madaniyat tushunchalarini, ularning ahamiyatini va oshirish yo‘llarini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
huquqiy ong · legal awarenesshuquqiy madaniyat · legal culturehuquqiy nigilizm · legal nihilismhuquqiy tarbiya · legal education
Tushuntirish

Huquqiy ong – odamlarning huquqqa, qonunga va adolatga bo‘lgan qarashlari, bilimi va munosabati majmui. Huquqiy madaniyat – huquqiy ong darajasi hamda qonunga amal qilishda ko‘rinadigan xulq-atvor: qonunni bilish, hurmat qilish va uni kundalik hayotda bajarish. Huquqiy bilimsizlik yoki qonunni inkor etish – huquqiy nigilizm – jamiyatga zarar yetkazadi. Huquqiy tarbiya oilada, maktabda, mahallada va ommaviy axborot vositalarida olib boriladi. Davlat ham aholining huquqiy ongini oshirish tizimini yo‘lga qo‘ygan; bunda shaxs, oila, mahalla, maktab, tashkilot va jamiyat o‘zaro hamkorlik qiladi. Har bir yoshga mos usullar bor: o‘quvchilar uchun suhbat, o‘yin, munozara va rasmiy manbalardan mustaqil o‘qish. Muhimi – o‘z huquqini bilish va boshqaning huquqini hurmat qilish.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab kutubxonasi kartasidagi qoidalarni o‘qigan o‘quvchi kitobni qancha muddatga olishini va kechiksa nima bo‘lishini oldindan biladi. Qoidani bilish huquqiy ongning birinchi qadami.

Kim ishlatadi

Iste’molchi shartnoma shartlarini o‘qib imzolaydi, o‘qituvchi qoidalarni tushuntiradi, ombudsman xodimi odamlarga huquqlarini aytib beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Har kuni hech kim eslatmasa ham amal qiladigan uchta qoidani yozing va har birining manbasini belgilang: qonunmi, maktab qoidasimi, oila yoki odatmi.

Namunalar
Yo‘lda yashil chiroqni kutish va boshqalarning harakatiga xalaqit bermaslik – yuqori huquqiy madaniyat belgisi.
«Qonunni baribir hech kim bajarmaydi» deb o‘ylash – huquqiy nigilizm; bunday qarashni bilim va misol bilan o‘zgartirish mumkin.
Sinfda faoliyat

Munozara: «Qonunni bilmaslik javobgarlikdan ozod qilmaydi». Nima uchun bu qoida kerak? Ikki guruh fikr bildiradi.

Mashq
1
Huquqiy ong nima?
2
Huquqiy nigilizm nima?
3
Huquqiy tarbiya qayerlarda olib boriladi?
4
Huquqiy madaniyatingizni oshirishning ikki yo‘lini ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliShipillovchi taymer: grafikdan o‘qiymizHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →