Huquqiy ong va huquqiy madaniyat
Huquqiy ong – odamlarning huquqqa, qonunga va adolatga bo‘lgan qarashlari, bilimi va munosabati majmui. Huquqiy madaniyat – huquqiy ong darajasi hamda qonunga amal qilishda ko‘rinadigan xulq-atvor: qonunni bilish, hurmat qilish va uni kundalik hayotda bajarish. Huquqiy bilimsizlik yoki qonunni inkor etish – huquqiy nigilizm – jamiyatga zarar yetkazadi. Huquqiy tarbiya oilada, maktabda, mahallada va ommaviy axborot vositalarida olib boriladi. Davlat ham aholining huquqiy ongini oshirish tizimini yo‘lga qo‘ygan; bunda shaxs, oila, mahalla, maktab, tashkilot va jamiyat o‘zaro hamkorlik qiladi. Har bir yoshga mos usullar bor: o‘quvchilar uchun suhbat, o‘yin, munozara va rasmiy manbalardan mustaqil o‘qish. Muhimi – o‘z huquqini bilish va boshqaning huquqini hurmat qilish.
Maktab kutubxonasi kartasidagi qoidalarni o‘qigan o‘quvchi kitobni qancha muddatga olishini va kechiksa nima bo‘lishini oldindan biladi. Qoidani bilish huquqiy ongning birinchi qadami.
Iste’molchi shartnoma shartlarini o‘qib imzolaydi, o‘qituvchi qoidalarni tushuntiradi, ombudsman xodimi odamlarga huquqlarini aytib beradi.
Har kuni hech kim eslatmasa ham amal qiladigan uchta qoidani yozing va har birining manbasini belgilang: qonunmi, maktab qoidasimi, oila yoki odatmi.
Munozara: «Qonunni bilmaslik javobgarlikdan ozod qilmaydi». Nima uchun bu qoida kerak? Ikki guruh fikr bildiradi.