Voyaga yetmaganlar va jinoyat huquqi

Jinoiy javobgarlik odatda 16 yoshdan boshlanadi. Jinoyat kodeksida sanab o‘tilgan ayrim jinoyatlar uchun – masalan, qasddan odam o‘ldirish, qasddan og‘ir tan jarohati yetkazish, bosqinchilik, talonchilik, og‘irlashtiruvchi holatlardagi o‘g‘irlik va bezorilik – javobgarlik 14 yoshdan boshlanadi. Ma’muriy javobgarlik ham 16 yoshdan boshlanadi; undan kichik bola huquqbuzarlik qilsa, ota-onasiga nisbatan qonunda belgilangan choralar ko‘rilishi mumkin. Voyaga yetmaganlarga jazo yengilroq: jazodan asosiy maqsad – jazolash emas, qayta tarbiyalash. Ularga nisbatan ayrim jazolar (masalan, umrbod ozodlikdan mahrum qilish) qo‘llanmaydi, muddatlar qisqaroq belgilanadi. Voyaga yetmagan ishtirokidagi ishda ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakili va himoyachi qatnashishi shart, 16 yoshga to‘lmagan voyaga yetmagan so‘roq qilinganda esa pedagog yoki psixolog ham qatnashadi. Voyaga yetmaganni jinoyatga jalb qilgan kattalar og‘irroq javobgarlikka tortiladi. Agar tengdoshlar yoki kattalar sizni yomon ish qilishga undasa, rad eting, joyni tark eting va ishonchli kattaga yoki bolalar ishonch telefoniga xabar bering. «Hamma qilyapti» bahona bo‘lmaydi.