ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Davlat va huquq asoslari

Ijro etuvchi hokimiyat

Darslar 14 · 1 ta dars · O. Karimova, N. Ismatova, Sh. Sariqov, O. Amanova (E. Sariqovning uslubiy tahriri ostida). O‘zbekiston davlati va huquqi asoslari, 8-sinf. «Huquq va Jamiyat» nashriyoti, Toshkent, 2019
14

O‘zbekiston Respublikasining ijro etuvchi hokimiyat organlari

Darslik: 75–79-betlar
MaqsadIjro etuvchi hokimiyat tizimini – Vazirlar Mahkamasini, vazirliklarni va mahalliy hokimliklarni – hamda ularning vazifalarini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
hukumat · governmentVazirlar Mahkamasi · Cabinet of Ministersvazirlik · ministryhokimlik · hokimiyat (local executive authority)
Tushuntirish

Ijro etuvchi hokimiyat qonunlar va Prezident hujjatlarining amalda bajarilishini ta’minlaydi. O‘zbekistonda uni Vazirlar Mahkamasi – hukumat – boshqaradi. Hukumatga Bosh vazir rahbarlik qiladi; tarkibiga Bosh vazir o‘rinbosarlari, vazirlar, davlat qo‘mitalari raislari va Qoraqalpog‘iston Respublikasi hukumati rahbari kiradi. Bosh vazir Prezidentning taqdimiga binoan Oliy Majlis roziligi bilan tayinlanadi. Hukumat Prezident va Oliy Majlis oldida javobgar. U davlat budjeti loyihasini tayyorlaydi va uning bajarilishini ta’minlaydi, iqtisodiyot, ta’lim, sog‘liqni saqlash, madaniyat va ekologiyada yagona siyosat yuritadi, huquq-tartibot va mudofaa choralarini ko‘radi. Hukumat qarorlari va farmoyishlari butun mamlakatda majburiy. Tizimga vazirliklar, davlat qo‘mitalari, agentliklar hamda viloyat, tuman va shahar hokimliklari ham kiradi. Hokimlik mahalliy ijro hokimiyatidir: yo‘llar, suv, maktab va shifoxona xizmatlari, aholi bilan ishlash shu darajada tashkil etiladi. Mahalla esa davlat idorasi emas, o‘zini-o‘zi boshqarish organi, lekin hokimlik bilan hamkorlik qiladi.

Ijro etuvchi hokimiyat
Vazirlar Mahkamasi (hukumat), rahbar – Bosh vazirBosh vazir o‘rinbosarlari; Vazirlar; Davlat qo‘mitalari raislari; Qoraqalpog‘iston Respublikasi hukumati rahbari
TizimVazirliklar, davlat qo‘mitalari, agentliklar; Viloyat, tuman va shahar hokimliklari
QonunchiqaruvchihokimiyatOliy MajlisIjro etuvchihokimiyatPrezident vaHukumatSud hokimiyatiSudlarVazirliklar ishini boshqarish

Vazirliklar ishini boshqarish → Prezident va Hukumat

Ijro etuvchi hokimiyat: Vazirlar Mahkamasi, vazirliklar

Hokimiyat tarmoqlari bir-birini cheklab turadi va bir-birining ishiga aralashmaydi

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Darsliklarning birinchi sahifalarida ko‘pincha uni qaysi idora tasdiqlagani yoki tavsiya etgani ko‘rsatiladi. Maktab ta’limini tartibga solish, dasturlarni belgilash ijro etuvchi hokimiyat organlarining vazifasi.

Kim ishlatadi

Vazirlik xodimi o‘quv dasturini tayyorlaydi, maktab direktori tasdiqlangan dasturga amal qiladi, hokimiyat xodimi maktab binosi ta’mirini nazorat qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Shu haftadagi fanlaringizni sanang va har bir fan o‘qitilishini kim hal qilgani haqida taxminingizni yozing. So‘ng o‘qituvchidan taxmin to‘g‘ri-yo‘qligini so‘rang.

Namunalar
Yangi maktab qurilishi: hukumat budjetdan mablag‘ ajratilishini ta’minlaydi, tegishli vazirlik talablarni belgilaydi, tuman hokimligi qurilishni tashkil etadi. Uch daraja – bitta ish.
Ichimlik suvi muammosi bo‘lsa, fuqaro avval mahalla yoki tuman hokimligiga murojaat qiladi; hal bo‘lmasa, yuqori idoraga yoki tuman prokuraturasiga yozishi mumkin. Murojaat yozma yoki elektron bo‘lishi mumkin.
Sinfda faoliyat

«Kimga murojaat qilaman?»: o‘qituvchi beshta vaziyatni o‘qiydi (stipendiya, uy ta’mirlash ruxsati, ishlamayotgan svetofor, maktab binosi ta’miri, ko‘cha chirog‘i). Guruhlar mos organni (vazirlik, hokimlik, mahalla, Davlat xizmatlari markazi) taxmin qiladi.

Mashq
1
Ijro etuvchi hokimiyatni kim amalga oshiradi?
2
Vazirlar Mahkamasi tarkibiga kimlar kiradi?
3
Hukumat kimlar oldida javobgar?
4
Nima uchun mahalliy hokimliklar fuqarolarga yaqin ishlashi muhim?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQo‘lda aylantiriladigan Yangi yil yulduziHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →