Yuridik javobgarlik
Huquqiy javobgarlik – huquqbuzarlik sodir etgan shaxsga davlat nomidan qo‘llanadigan majburlov chorasi. Turlari: intizomiy (hayfsan, ishdan bo‘shatish), moddiy va fuqarolik-huquqiy (yetkazilgan zararni qoplash), ma’muriy (ogohlantirish, jarima, maxsus huquqdan mahrum qilish, ma’muriy qamoq) va jinoyat javobgarligi (jazo – jarima, axloq tuzatish ishlari, ozodlikdan mahrum qilish va boshqalar). Javobgarlik tamoyillari: qonuniylik, aybdorlik, adolatlilik, jazoning muqarrarligi va oqibatga mutanosibligi. Jazo faqat sud hukmi bilan tayinlanadi, o‘lim jazosi esa 2008-yildan bekor qilingan va amaldagi Konstitutsiyada taqiqlangan. Jarimalar qonunda belgilangan miqdorlarda hisoblanadi; aniq summa qonunlar o‘zgargani sari yangilanadi, shuning uchun amaldagi me’yorni rasmiy manbadan tekshirish kerak. Javobgarlikdan maqsad – jazolash bilan birga qayta tarbiyalash va huquqbuzarlikning oldini olish.
Muvofiqlashtirish: kartochkalarda qilmish va javobgarlik turini juftlashtiring (masalan, ishga kechikish – hayfsan).