Davlat
Davlat – ma’lum hududda yashovchi odamlarni qonunlar asosida boshqaradigan, majbur qilish kuchiga ega bo‘lgan va boshqa davlatlardan mustaqil siyosiy tashkilot. Davlatning belgilari: aniq hudud; boshqaruv apparati (davlat organlari); qonunlar va boshqa majburiy qoidalarni chiqarish; soliqlar yig‘ib, o‘z budjetiga ega bo‘lish; suverenitet. Jamiyat va davlat bir xil emas: jamiyat – odamlarning keng birligi, davlat esa jamiyatni boshqaradigan siyosiy institut, shuning uchun u jamiyat rivojining ma’lum bosqichida paydo bo‘lgan. Dunyoda dastlabki davlatlar Qadimgi Sharqda miloddan avvalgi IV–III ming yillikda shakllangan; hozirgi O‘zbekiston hududida ilk davlat uyushmalari miloddan avvalgi I ming yillikda, jumladan qadimgi Xorazm va Baqtriyada vujudga kelgan. Zamonaviy davlat o‘z faoliyatini xalq manfaatlarini ko‘zlab olib borishi kerak.
Bir shahardan yuborilgan xat boshqa viloyatga yetib boradi, chunki butun mamlakatda yagona pochta tizimi umumiy qoidalar bilan ishlaydi. Davlat hududida yagona qonunlar va xizmatlar amal qiladi.
Pochta xodimi xatlarni qoidalar bo‘yicha yetkazadi, davlat xizmatchisi xizmatlarni hududlarda bir xil tartibda ko‘rsatadi, soliq inspektori soliq qoidalarini butun hududda bir xilda qo‘llaydi.
Maktabingiz pochta manzilini yozing: viloyat, tuman, ko‘cha. Har bir daraja davlat hududining bir qismi ekanini va manzilsiz xat kelmasligini o‘ylab ko‘ring.
«Davlat belgilari jadvali»: sinf beshta belgi (hudud, apparat, qonun, soliq-budjet, suverenitet) bo‘yicha jadval chizadi va har biriga mamlakatimizdan bittadan misol yozadi.