Oila qonunchiligida voyaga yetmaganlarning huquq va majburiyatlari
Oila huquqi nikoh, ota-onalik va qarindoshlik munosabatlarini tartibga soladi. Bola huquqlari BMT 1989-yilda qabul qilgan Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyada ham mustahkamlangan; O‘zbekiston bu konvensiya ishtirokchisi. Konvensiyaga ko‘ra 18 yoshga to‘lmagan har bir shaxs bola hisoblanadi. Bolaning oilada yashash va tarbiyalanish, ota-onasi bilan muloqot qilish, ismga, himoyaga va o‘z fikrini bildirishga huquqi bor; fikri uni bevosita qiziqtirgan masalalarda inobatga olinadi. Ota-ona farzandni tarbiyalash, sog‘lig‘i, ta’limi va rivojlanishi uchun g‘amxo‘rlik qilishga majbur, bu ularning huquqi va burchi. Mehnatga layoqatli voyaga yetgan farzandlar ota-onasiga g‘amxo‘rlik qilishi shart. Bolaning o‘z mulki bor: sovg‘a, meros, shaxsiy buyumlar va o‘z daromadi. Ota-onalar ajrashsa ham bola ikkalasi bilan aloqa qilish huquqini saqlaydi, aliment esa bolaning moddiy ta’minoti uchun to‘lanadi. Vasiylik va homiylik organi bola huquqlari buzilsa yordam beradi. Bolaga zo‘ravonlik yoki beparvo munosabat haqida bilgan kishi kattaga aytishi kerak; xavf bo‘lsa 102 yoki 103 ga, shuningdek bolalar ishonch telefoniga murojaat qilinadi. Hech kimning bolani urishga, haqorat qilishga yoki qo‘rqitishga haqqi yo‘q.
Maktab hujjatlarida «ota-ona yoki vasiy» imzosi so‘raladi. Qonunga ko‘ra bolani tarbiyalash va himoya qilish uni voyaga yetkazayotgan ota-ona yoki vasiyning mas’uliyati. Bu bola manfaatlarini himoya qilish uchun.
Vasiylik organi xodimi bolalar manfaatini himoya qiladi, maktab psixologi oilalarga maslahat beradi, huquqshunos oila nizolarini tushuntiradi.
Maktabda ota-ona yoki vasiy imzosi talab qilinadigan bitta hujjat turini ayting va nima uchun bola uchun mas’ul kattaning roziligi kerakligini bir jumlada yozing.
Savol-javob doirasi: «Mening huquqlarim va burchlarim oilada» – har bir o‘quvchi bitta huquq va bitta burchni aytadi.