O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti
O‘zbekiston Prezidenti – davlat boshlig‘i, davlat nomidan ish yuritadi va davlat hokimiyati organlarining kelishilgan faoliyatini ta’minlaydi. U fuqarolar tomonidan umumiy, teng va to‘g‘ridan-to‘g‘ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo‘li bilan saylanadi. Hozirgi Konstitutsiyaga ko‘ra vakolat muddati yetti yil bo‘lib, bir shaxs ketma-ket ikki muddatdan ortiq saylana olmaydi (2023-yilgacha muddat besh yil edi). Nomzod O‘zbekiston fuqarosi, kamida 35 yoshda, davlat tilini yaxshi biluvchi va saylovgacha kamida 10 yil O‘zbekiston hududida yashagan bo‘lishi kerak. Prezident Oliy Majlis oldida qasamyod qilganidan keyin lavozimga kirishadi. Uning vakolatlari: fuqarolar huquqlari va Konstitutsiya ijrosining kafili bo‘lish, mustaqillik va xavfsizlik choralarini ko‘rish, xalqaro shartnomalar imzolash, Bosh vazir nomzodini Oliy Majlisga taqdim etish, Qurolli Kuchlarning Oliy Bosh Qo‘mondoni bo‘lish, farmon, qaror va farmoyishlar chiqarish. Zarur hollarda favqulodda vaziyat yoki urush holatini joriy qiladi, lekin bu qaror Oliy Majlis tomonidan tasdiqlanadi. Prezident faoliyati davomida boshqa haq to‘lanadigan lavozimni egallay olmaydi.
Yangiliklarda «yangi farmon chiqdi» deyilsa, uning aniq matni rasmiy e’londa bo‘ladi. Asl matnni o‘qigan odam mish-mishlarga ishonmaydi va nimaga haqiqatan ham ruxsat berilganini yoki taqiqlanganini biladi.
Jurnalist rasmiy matnni asl nusxasidan keltiradi, kutubxonachi rasmiy nashrdan kerakli hujjatni topishga yordam beradi, o‘qituvchi yangi qoidalarni o‘quvchilarga aniq yetkazadi.
Biror yangilik sarlavhasini tanlab, uning qaysi qismi hujjatdan olingan fakt va qaysi qismi kimningdir fikri ekanini ikki ustunga ajratib yozing.
| Nomzodga talab | Qiymat |
|---|---|
| Fuqarolik | O‘zbekiston fuqarosi |
| Yosh | kamida 35 |
| Til | davlat tilini yaxshi biladi |
| Yashash | saylovgacha kamida 10 yil |
«Prezident vakolatlari»: o‘quvchilar uchta ustunli jadval to‘ldiradi: «Davlat boshlig‘i sifatida», «Qurolli Kuchlar bilan bog‘liq», «Qonun chiqarish bilan bog‘liq». Har bir ustunga kamida bitta vakolat yoziladi.